Gooi jij je gebruikte koffiebekertje in de goeie afvalbak? En wat is eigenlijk de goede afvalbak? Misschien gebruik je wel een herbruikbare beker. Iedereen heeft dagelijks te maken met afval en maakt keuzes. De hoeveelheid afval is nu al nauwelijks meer te verwerken en blijft maar groeien. Er moet iets gebeuren, maar wat? En hoe kan jij je afvalgebruik verminderen?

Tijdens alweer de vierde editie van Impact Café worden aanwezigen uitgenodigd om met experts in gesprek te gaan en zo samen tot nieuwe inzichten te komen. Wat jij als individu kan betekenen, dat is het thema van elke avond. Je vindt het café via de ingang van Stadsbrasserie de Utrechter. Als je tussen de tafeltjes van het restaurant bent geslalomd, leiden grote pijlen je naar de ingang van de zaal. Kan niet missen. Drie enthousiaste studenten houden een gastenlijst bij en ook op de klapstoeltjes in de zaal zitten veel studenten.

Dit is niet gek: deze editie is namelijk het resultaat van een samenwerking tussen Impact Café en de Werkgroep Maatschappelijk Initiatief van de studievereniging Perikles van Bestuurs- & Organisatiewetenschap. Zij hechten veel waarde aan duurzaamheid, en deze samenwerking valt ook precies in de Duurzaamheidsweek van Perikles. De locatie ligt in de schaduw van het ruim elf meter hoge kunstwerk Skyscraper, de plastic walvis die in de Singel voor Tivoli Vredenburg ligt. Deze walvis is gemaakt van zwerfafval uit de oceaan van Hawaï, de makers willen zo aandacht vragen voor de problemen van de plastic soep.

De zaal is vrolijk groen versierd, helemaal in thema en zit goed vol. Onze gastheer van vanavond is niemand minder dan Marcel Bamberg, een goedlachse freelance presentator. We beginnen met een kort voorstelrondje van de aanwezige ‘experts’. We hebben Gilbert de Raad, werkzaam bij Renewi. Een bedrijf met de visie: afval bestaat niet. Naast hem zit Nienke Binnendijk. “In het dagelijks leven scheid ik afval en verzorg mijn dieren,” vertrouwt ze het publiek toe. Ze is zakelijk leider in het lab van BlueCity, een stichting die aan een circulaire stad werkt waar afval niet meer bestaat. Dit gebeurt allemaal in voormalig zwemparadijs Tropicana in Rotterdam. Ten slotte is hoogleraar Stephanie Rosenkranz aanwezig, die op dit moment onderzoek naar de wijze waarop mensen duurzame keuzes maken.

Allereerst wordt gediscussieerd over recyclen: is dat wel echt nodig? De vier experts zijn het met elkaar eens: recyclen is heel belangrijk. “Maar ‘recyclen’ is ook maar een definitie, een definitie die verbeterd moet worden,” meent de Raad. Betonafval wordt onder de A2 gestort en wordt gezien als recycling. Dat is natuurlijk belachelijk.” Als consument is het belangrijk dat je afval in de goede bak gooit. Maar dat is lastig, richtlijnen zijn vaak onduidelijk. “Wij zamelen koffiebekers in bij bedrijven en geven aan dat ze het andere afval hieruit moeten verwijderen. Het is ongelooflijk wat we hier soms aantreffen. Dode katten, heroïne spuiten en borden spaghetti tussen de koffiebekertjes.” Steekproefgewijs worden tonnen afval gekeurd. Als er meer dan 1,5% in zit wat er niet bij hoort, kunnen dus tonnen worden afgekeurd. “Je begrijpt dus wel dat al die ingezamelde koffiebekertjes worden afgekeurd. Eeuwig zonde.”

“Mensen zijn lui,” reageert hoogleraar Rosenkranz. Ze zullen pas iets ondernemen als ze de noodzaak voelen en het dichtbij komt. Dat is op dit moment niet het geval.” Maar als dat moment wel aanbreekt, is het waarschijnlijk al veel te laat. “We hebben een slecht ontworpen economie,” vult Binnendijk aan. “Het is tijd voor een beter ontworpen eco systeem en beter ontworpen materialen, want veel grondstoffen raken op.” Want wat kan je nu als consument betekenen? “Consumeer ánders, niet minder, waardoor je jezelf niet klemzet. Ik heb nog net zo’n leuk leven, maar dan afvalvrij. Er zijn genoeg alternatieven: koop op de markt met je eigen zakjes en koop tweedehands kleding. Je gaat vanzelf meer zelf maken en lokaal kopen. Zo support je dus ook meteen lokale ondernemers!”

We naderen het einde van de avond en er zijn nog veel onbeantwoorde vragen in de zaal. “Kan iemand mij uitleggen waarom supermarkten komkommers inpakken in plastic?” roept een student richting het podium. “Dat is een lastige,” begint de Raad. “Het zorgt voor een efficiëntere transportatie. Het is een afweging tussen voedselverspilling en plastic afval.” Maar veel verpakkingen worden ook gebruikt vanwege marketing. Een oplossing is een kortere keten, zodat groente niet zo ver verscheept hoeft te worden. Of natuurlijk een andere grondstof als verpakking. Maar daar is tot op heden nog geen goed alternatief voor gevonden.

Maar hoe moeten we nou afval scheiden? “Het is al over tijd: we gaan afronden met: zoek het op,” glimlacht Bamberg. “Maar we hebben hier 4 experts zitten!” reageren enkele studenten verontwaardigd. Bamberg werpt een blik achterin de zaal, waar iemand op zijn horloge staat te tikken. “Ja, maar we hebben min-4 minuten!”