De Nederlandse Grondwet gaat veranderen door instemming van beide Kamers met het wetsvoorstel van D66 kamerlid Rob Jetten. De Eerste Kamer kwam dinsdag 20 november bijeen om de wetswijziging definitief te maken: het benoemen van burgemeester en commissaris van de Koning wordt uit de Grondwet gehaald.

Wetswijziging van Jetten

In de Grondwet staat nu vermeldt dat de burgemeester en de commissaris van de Koning worden benoemd door de regering. Indirect beslissen de provincie en de gemeente ook mee; aan hen wordt gevraagd wie zij een goede kandidaat achten. Dit gaat veranderen. “Deze wet stelt voor om de aanstellingswijze van burgemeester en commissaris van de Koning uit de Grondwet te halen en voortaan bij gewone wet te regelen; niets meer en niets minder”, vatte Jetten de wetswijziging zelf beknopt samen tijdens de tweede lezing, nog voordat het wetsvoorstel werd aangenomen. “Wat wel verandert na aanname van dit voorstel is de wijze waarop wij die praktijk kunnen veranderen. De Tweede en Eerste Kamer kunnen dan voortaan bij meerderheid de benoemingswijze van burgemeester en commissaris wijzigen als het tijdsgewricht en de rol die zij beiden vervullen in het lokale en regionale bestuur daarom vragen. Dat is niet de motivatie die er nu is of die specifiek bij deze initiatiefwet past, maar die teruggaat tot 1848. Daarbij is het van belang om te benadrukken dat de huidige praktijk in principe niet verandert als wij deze grondwetswijziging hebben aangenomen in beide Kamers.”

 

Stemming proces

Het initiatiefvoorstel van Jetten werd in 2015 al voorgelegd aan de toen zittende Eerste en Tweede Kamer, toen der tijd was de initiatiefnemer nog de heer Schouw (D66). Om een grondwetswijziging door te voeren moet het voorstel echter door verschillende zittende regeringen heen. Daarom werd er dit jaar opnieuw gestemd; nadat de Tweede Kamer eerder dit jaar instemde was het nu de beurt aan de Eerste Kamer.

Kamerlid Rob Jetten en Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Kajsa Ollongren, waren beiden aanwezig bij de stemming. Nadat zij plaats hadden genomen aan tafel aan de andere kant van de zaal, tegenover de voorzitter, konden fractieleden hun stemverklaring afleggen. Uit verschillende verklaringen bleek dat er twijfel heerste binnen meerdere fracties, sommige besloten echter toch in te stemmen met het voorstel. Na het stemmen bleek er een meerderheid voor de wetswijziging te zijn en werd deze aangenomen. De zitting werd vervolgens gepauzeerd om de kamerleden de kans te geven Jetten te feliciteren. Het eerste succes voor de kersverse D66 fractievoorzitter is binnen.

Het is goed dat we nu het debat met elkaar voeren over wat voor rol we zien voor de burgemeester en welke selectiewijze daar het beste bij past

 

Utrechtse kijk

“Het is goed dat we nu het debat met elkaar voeren over wat voor rol we zien voor de burgemeester en welke selectiewijze daar het beste bij past”, vindt D66 raadslid Has Bakker. “In andere landen is te zien dat een gekozen burgemeester goed werkt dus dit zou een optie kunnen zijn. Wel vind ik het belangrijk dat we eerst in gesprek gaan over de rol die we willen dat de burgemeester in de toekomst heeft, ondanks dat het uiteindelijk aan de landelijke politiek is om hier een beslissing over te nemen. Overigens doet onze burgemeester Jan van Zanen het hartstikke goed en is hij geliefd. Het zou mij niet verbazen dat hij makkelijk zou winnen als er nu verkiezingen voor het burgemeestersambt georganiseerd zouden worden.

Daarnaast bevestigt hij dat de rol van burgemeesters steeds belangrijker en politieker is geworden en de gemeente er steeds meer taken bij krijgt. D66 Utrecht staat positief tegenover voorstellen en veranderen die zorgen voor het verbeteren en versterken van de lokale democratie en burgerparticipatie. “Onlangs is ons initiatiefvoorstel voor de Burgeragendering en het Burgerinitiatief aangenomen. Utrechters hebben hiermee meer invloed op de politieke agenda en kunnen zelf initiatieven voorstellen.” De Utrechtse fractie wil dat de inwoners van Utrecht invloed kunnen hebben op dingen die belangrijk zijn voor hen. Het kiezen van eigen burgemeester zou hier goed bij passen.