Een projectleider, een gemeentelijk projectteam en aannemingsbedrijf Nico de Bont start in samenwerking met de gemeente begin 2019 met restauratie van de Domtoren. De Dom is al bijna 700 jaar oud en heeft al veel doorstaan. Het dagelijks onderhoud is goed, maar soms is er een groter onderhoud nodig. De natuurstenen slijten steeds meer en voegen en verbindingen raken steeds losser. In de tweede week van januari 2019 begint de restauratie.

1321            1328-1342                      1505            1519-1525
Begin Domtoren         Bouw ligt stil                      Dom was klaar      Eerste grote restauratie

 

 

1587                              1975                                      2019
Sloop Oudmunster            Laatste grote restauratie.                   De grote restauratie start

De bouw van de Domtoren is begonnen in 1321, maar lag wegens geldgebrek van 1328 tot 1342 stil. In 1505 was de toren in zijn huidige vorm voltooid, alleen was de Dom toen gewit. Sindsdien zijn er verschillende grote restauraties geweest. De eerste was tussen 1519 en 1525. Tot 1587 stond aan de Dom ook nog de kerk van Oudmunster; deze is destijds gesloopt. De laatste grote restauratie van de Dom was in 1975. Toen was er echter niet genoeg geld om alles te restaureren. Er werd destijds rekening gehouden met een nieuwe restauratie in 2000. Dat is echter nooit gebeurd. Om de veertig à vijftig jaar moet een toren zoals de Dom gerestaureerd worden vindt de Monumentenwacht Utrecht. Er is dik veertig jaar overheen sinds 1975, dus de Dom is er wel aan toe.

Jaarlijks wordt de Domtoren geïnspecteerd door de Monumentenwacht. Op verzoek van de gemeente is er in 2015 uitgebreider gekeken naar de toren, zowel aan de binnenkant als de buitenkant. De Monumentenwacht vond de bouwkundige staat van de toren ‘matig’.

In de eerste helft van 2018 is een noodzakelijk restauratieonderzoek afgerond, waarna aannemingsbedrijf Nico de Bont in november is begonnen met de inrichting van de bouwplaats. De daadwerkelijke restauratie begint in de tweede week van januari 2019. De komende vijf jaar staat de Dom in de steigers. Ook werkt Utrecht samen met een projectleider en een gemeentelijk projectteam. De aannemer doet voordat de samenwerking begint een proefrestauratie. Hierdoor hoopt Utrecht een zo’n goed mogelijke samenwerking te creëren en goede afspraken te maken voor de vijf jaar dat er samengewerkt wordt.

De toren blijft tijdens de verbouwing open voor bezoekers. Bezoekers kunnen dan zien wat er bij de restauratie van zo’n eeuwenoud monument komt kijken. Ook kunnen ze een rondleiding krijgen van de bouwplaats.

De restauratie is groot en het is duidelijk wat er per deel moet gebeuren. Dit alles is in samenwerking met de verschillende bedrijven en de gemeente. De uitgangspunten zijn duidelijk: De restauratie moet goed zijn voor vijftig jaar. Verder moet het bestaande materiaal zo veel mogelijk behouden worden. Ook wordt rekening gehouden met de bouw- en restauratiegeschiedenis, de Dom komt er niet anders uit te zien. Ten slotte blijft het veilig voor bezoekers en voorbijgangers en er wordt uitgegaan van cultuur- en bouwhistorische waarden.

Op de torenspits wordt het houtwerk en lood- en leiwerk gerepareerd en vervangen. Het moeilijkste restauratiewerk is het deel van de lantaarn. De lantaarn is het achtkantige deel van de toren, tussen zeventig en vijfennegentig meter hoog. Dit is lastig omdat er in dit deel nog veel historisch materiaal uit 1382 afstamt. Daar moet heel voorzichtig mee gewerkt worden. De lantaarn heeft veel last van de verschillende weersomstandigheden, dit deel van de Dom staat namelijk aan alle kanten open.

De eerste en tweede geleding zijn makkelijker aan te pakken. De tufstenen pijlers, de balustrades en het interieur van het veertig meter onderste deel worden gemoderniseerd. Op de tweede geleding wordt het tufsteen geheel vervangen. Door erosie en scheurvorming zijn de pijlers hier niet meer te herstellen. Ook de natuurstenen balustrades worden grotendeels vervangen. Verder worden de hele buitenkant, de installaties en vaste onderdelen zoals het carillon, de klokken, wijzerplaten opgeknapt.

Om letterlijk een ‘steentje bij te dragen’ aan de Dom kunnen burgers en bedrijven in Utrecht de restauratie van de Domtoren financieel ondersteunen. Dit kan via de stichting Utrechts Eigen Dom opgericht door vijf Utrechters in samenwerking met de gemeente. De vijf zijn Olav Rosenberg, Paul de Blok, Lonneke Leijnse, Sanne Frequin en Niels Aalberts. Het belangrijkste doel van hen is het behouden en versterken van het monument van Utrecht; de Domtoren. De stichting wil hiermee de inwoners betrekken bij het project en daarnaast zorgen voor een grotere verbondenheid tussen Utrechters.