Een lezing op 27 november in TivoliVredenburg over een gezonde leefomgeving en het (gebrek aan) bewegen in onze samenleving. Informatie over hoe de publieke ruimte zo ingericht kan worden dat beweging gestimuleerd wordt. Slim ontwerp in de stad waardoor mensen, zowel bewust als onbewust, gezonder leven door meer te bewegen.

De kleine zaal loopt langzaam vol met mensen. De stoelen staan in een U-vorm met een bar erachter waar de gasten wat te drinken kunnen kopen. De zaal raakt goed vol, het wordt gezellig druk.

Programmamaker Lotte Sluiter is de gespreksleider van de avond en bijt het spits af. Doordat ze vragen stelt aan het publiek ontstaat er gelijk een leuk en interactief gesprek. “Ik wil als eerste graag weten hoe iedereen hier is gekomen deze avond”, vraagt Sluiter. De meesten laten weten dat ze op de fiets of lopend zijn gekomen. Sluiter vraagt de bezoekers om te gaan staan. “Ik ben vanavond presentatrice maar ook fitnessinstructeur!”, vertelt ze lachend. Op de videoschermen komt een retro Jane Fondatape te voorschijn. Het publiek doet gedurende een kleine minuut mee met de instructies. Iedereen voelt zich nog enigszins ongemakkelijk maar doet wel mee, zelfs het personeel dat aan het werk is.

“Mag ik een applaus voor onze eerste spreker van de avond: Nicole van der Waart”, zegt Sluiter na het fitnessfilmpje. Nicole van der Waart is een stedenbouwkundige en duurzaamheidsadviseur bij Movares. Dit is een advies- en ingenieursbureau dat actief is op het gebied van infrastructuur, openbaar vervoer, mobiliteit, energie, water en stadsontwikkeling. Van der Waart vertelt over actief zijn in een gezonde stad, dit is waar zij zich in haar professie mee bezig houdt. Zij begint haar verhaal met een foto van Beatrix bij Jantje Beton, vijftig jaar geleden. Van der Waart vertelt over de verstedelijkingsdruk, waarbij mensen de druk voelden om in de stad te gaan wonen, en de individualiserende samenleving die leidt tot een toename van eenzaamheid in veel wijken. “Gezondheid hangt van allerlei factoren af. Denk bijvoorbeeld aan een actieve leefstijl. Tegenwoordig heeft ongeveer de helft van Nederland overgewicht. Jonge kinderen spenderen gemiddeld vier uur per dag achter een beeldscherm en een zesde van de jonge meisjes is fysiek voldoende actief”, vertelt van der Waart. Ze constateert dat er de afgelopen jaren veel woningbouw bij is gekomen ten koste van groen en sportvelden. “Gebruik de stad als sportschool”, aldus van der Waart.

Lotte Sluiter komt terug en zorgt voor de nodige levendigheid met opnieuw oefeningen voor alle mensen in de zaal. Deze keer wat rustiger. Fijne stretch oefeningen voor de armen en nek.

Stedenbouwkundige Ad de Bont komt als tweede spreker naar voren. De Bont heeft vorig jaar samen met het bedrijf Urhahn (stedenbouw & strategie) een boek samengesteld, ‘De Beweegvriendelijke Stad’. Hij bespreekt voornamelijk onderwerpen uit het boek. Hij vertelt dat de automatisering van de samenleving voornamelijk wordt veroorzaakt door de kleine dingen zoals roltrappen. Ook de auto is ook niet bevorderend voor de fysieke activiteit. “Iemand die met het openbaar vervoer reist, beweegt gemiddeld 13 procent meer dan iemand die de auto pakt”, aldus de Bont. Hij laat weten dat de laatste jaren sprake is van herwaardering voor beweging in de stad. “Het is tegenwoordig hip om in het sportpark gezien te worden en jullie zien vaak vast genoeg mensen op hun racefiets in alle mogelijke kleuren”, vertelt de Bont. Het publiek lacht om deze opmerking, de meesten knikken instemmend. Hij sluit zijn presentatie af met de drie lessen, en hiermee de basis, van zijn boek: 1. Omarm het ongeplande. 2. Betrek gebruikers, bewoners en beheerders. 3. Durf te mengen.

Het publiek staat weer op en blijft er duidelijk goed met de aandacht bij. Dit komt mede doordat zij telkens tussendoor mogen bewegen en zodoende ook ontspannen. Iedereen danst mee met nog een Jane Fonda-instructiefilmpje.

De avond wordt vervolgd met een panelgesprek waarin het publiek betrokken wordt. Iedereen moet staan. “Er volgen zo een aantal stellingen. Wanneer je het eens bent met de stelling doe je niks, wanneer je het oneens bent steek je je handen omhoog”, vertelt Sluiter. Voorin de zaal zitten Ad de Bont, Nicole van der Waart en Jeroen Koning (adviseur gezonde leefomgeving) om mee te doen in de discussie. De eerste stelling luidt “Ga toch lopen! Het voetgangersdomein moet groter, ook als fietsers daardoor moeten omfietsen of hun fiets niet meer voor de deur kunnen parkeren.”. Veel mensen in de zaal laten duidelijk merken dat ze voorstanders zijn van fietsen, want het overgrote deel is het oneens. De tweede stelling volgt: “Utrecht heeft te weinig gratis sportvoorzieningen.” Veel mensen zijn het hiermee eens. Er ontstaat een kleine discussie tussen een aantal studenten die het eens zijn met de stelling en een tegenstander die bij de gemeente Utrecht werkt. De studenten willen nog meer buitenplekken om te sporten en die moeten vooral centraler gelegen zijn. De man van de gemeente antwoordt hierop dat er al veel plekken zijn en dat de gemeente hun best doet om zich hier druk mee bezig te houden. De derde stelling komt tevoorschijn op de schermen: “Delen is het nieuwe hebben, ook in de openbare ruimte. Niet iedereen zijn eigen afgebakende ruimte, maar slim inrichten zodat alle doelgroepen één plek kunnen gebruiken.” De meesten zijn het hiermee eens, er is weinig tegengeluid.

Jan-Paul de Beer, directeur van Springlab zorgt voor een korte intermezzo. Springlab is een bedrijf dat bestaat uit een groep innovatieve creatievelingen die de wereld weer in beweging willen krijgen. “We are designed to move”, is het motto van Springlab. Hiermee willen ze ook wel zeggen dat het lichaam een bewegingsapparaat is. De Beer vertelt over hun nieuwste project ‘Moon Trees’. Hij laat een filmpje zien. ‘Moon Trees’ is een real life game in de natuur. Het lijkt op kolonisten van catan, maar dan in het echt. Hij vertelt hierna over bewegend leren in het onderwijs en laat een filmpje zien over het peuterpakket van Springlab. Hierop is een interactieve vloer te zien, waarop kinderen in een klaslokaal kunnen leren en spelen.

De laatste oefening van de avond volgt: ‘prancercise’. Sluiter laat ons een Youtube-filmpje zien waarin een vrouw een soort combinatie van wandelen, dansen en huppelen uitvoert. Het publiek moet lachen en snappen niet goed wat dit voorstelt. Iedereen doet mee en de sfeer zit ergens tussen ongemakkelijk, maar toch ontspannen omdat iedereen het erg grappig vindt.

Sluiter sluit de avond af en bedankt iedereen voor het komen. Iedereen blijft nog eventjes hangen voor een drankje en gaat daarna naar huis met wellicht de motivatie om iets vaker de trap te nemen…