Een elf meter hoge plastic walvis komt in de Catharijnesingel bij TivoliVredenburg. De walvis is gemaakt van vijf ton zwerfafval uit de Grote en Atlantische oceaan. Op 17 januari wordt het kunstwerk officieel onthuld op de locatie. Hierna zullen rondom de walvis verschillende evenementen en lezingen worden georganiseerd. De plastic walvis is naar Utrecht gehaald door de Faculteiten Recht, Economie en Bestuur & Organisatie van de Universiteit Utrecht. Zij hebben het kunstwerk voor zes maanden naar Utrecht gehaald.

Marleen van Rijswick, hoogleraar Europees en nationaal waterrecht en programmaleider van het Utrecht Centre for Water, Oceans and Sustainability Law, was voor een conferentie over duurzaamheid in Brugge. Hier zag zij de walvis voor het eerst. Ze was onder de indruk en onderzocht de mogelijkheden om hem naar Utrecht te halen. “Het past heel mooi binnen ons onderzoek naar een duurzaam beheer van rivieren en de zee”, zegt van Rijswick. De Universiteit Utrecht doet veel onderzoek naar de oorzaken en schadelijke gevolgen van de plastic soep. Van Rijswick zelf onderzoekt hoe ecosystemen kunnen worden beschermd door middel van een brongerichte benadering die voorkomt dat rivieren worden vervuild en oceanen uiteindelijk een plastic soep worden. Zij is lang niet de enige die onderzoek doet naar vervuiling van de oceanen, ook wel de plastic soep. Faculteit Bètawetenschappen werkt bijvoorbeeld aan de ontwikkeling van plastic uit biomaterialen en onderzoeker Lonneke IJsseldijk van de faculteit diergeneeskunde doet onderzoek naar de oorzaken van het aanspoelen van walvisachtigen. “De walvis past niet alleen heel goed bij ons onderzoek, het is ook een hele gave manier om mensen bewust te maken van het feit dat er echt wat moet gebeuren op dit gebied. Het kunstwerk heeft ongeveer dezelfde hoogte als een gebouw van vier etages, dus het valt enorm op. Het geheel ziet er vrolijk uit, totdat je goed kijkt en de herkomst van het plastic herkent. De kunstenaar heeft daar heel goed over nagedacht”, aldus van Rijswick.

Het New Yorkse ontwerpbureau StudioKCA heeft de walvis gemaakt. De walvis heet officieel ‘Skyscraper – The Bruges Whale’. Het Belgische Brugge was de opdrachtgever. De stad wilde de walvis als onderdeel van het kunst- en architectuurfestival ‘Triënnale’. Het ontwerpbureau heeft de bouw van het kunstwerk via een crowdfunding gefinancierd. Vier maanden lang hebben zij gezocht naar blauw en wit afval aan de kusten van New York, Hawaii en Zeebrugge en dit allemaal verzameld. “Een walvis die uit het water springt, is de eerste ‘wolkenkrabber’ op zee. Als grootste zoogdier in het water leek hij ons gepast om de omvang en schaal van het probleem aan te tonen”, vertelt StudioKCA.

Het gehele project wordt voor een groot deel mogelijk gemaakt door de hulp van partners. Alle partners zijn erg enthousiast over de het uiterlijk en de boodschap van het grote kunstwerk. Het project heeft een groot aantal partners, waaronder verzekeringsmaatschappij A.S.R, Gemeente Utrecht, Rivierwaterbedrijven RIWA, TivoliVredenburg en Utrechts Universiteitsfonds.

De walvis lag tot voor kort in Brugge. Utrecht is de tweede locatie. Het kunstwerk reist in de zomer door naar het Franse Parijs en vertrekt vanuit daar naar nog vele andere steden.