De gemeente Utrecht start binnenkort een experiment met de slimme energiemeter. Op deze manier hoopt de gemeente een oplossing te vinden voor het probleem dat de slimme energiemeters niet genoeg energie besparen.

De overheid besloot in 2015 de slimme energiemeter te introduceren bij alle huishoudens in Nederland. Een slimme energiemeter is een digitale energiemeter die bijhoudt hoeveel gas en stroom je verbruikt en die de meterstanden automatisch naar je energieleverancier stuurt. ‘Het belangrijkste doel van de overheid was daarbij om het energienet te flexibiliseren’, vertelt Marion Overberg van de gemeente Utrecht, ‘we krijgen steeds meer teruglevering van energie, en dat betekent dus dat het energienet flexibeler gaat worden. Dat is het belangrijkste doel van de slimme meter en dat doet hij gewoon heel goed.’

Een ander belangrijk doel van de overheid was het besparen van energie met de slimme energiemeters. De verwachtingen waren hooggespannen, maar de resultaten zwaar teleurstellend: waar de gemiddelde energiebesparing 3,5% zou moeten zijn, is de werkelijke energiebesparing nog niet eens 1%, blijkt uit onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving. Daarnaast kostte de vervangingsoperatie de overheid 3,3 miljard euro. Het hoopte via 3,5% energiebesparing bijna 1,5 miljard euro terug te verdienen, maar dat is voorlopig niet haalbaar door de tegenvallende energiebesparing.

Maar gelukkig lijkt het lek inmiddels boven. ‘Het bespaardoel wordt niet gehaald, omdat er te weinig nazorg is. Die slimme meter wordt wel geplaatst, maar eigenlijk zou de markt gelijk daarna met producten en adviezen moeten komen om te gaan besparen’, legt Overberg uit. Een voorbeeld van zo’n product is een display, waarop iedereen eenvoudig zijn of haar energieverbruik kan zien.

De komende tijd gaat de gemeente Utrecht, in samenwerking met een aantal andere gemeenten en bewonersorganisaties, onderzoeken of zo’n display inderdaad voldoende effect heeft. ‘In Engeland werken de displays heel succesvol, en wij gaan nu onderzoeken of dat ook in Nederland kan’, aldus Overberg. Er is dus nog hoop dat de slimme energiemeter écht zijn vruchten zal afwerpen.