De Gezondheidsraad heeft een advies uitgebracht waarin zij stellen dat verbetering van luchtkwaliteit noodzakelijk is. Ook in Utrecht kan de Gemeente en kunnen de inwoners nog veel verbeteren. Volgens gemeenteraadsleden Sander van Waveren van het CDA en Monique Bollen van GroenLinks moet er gewerkt worden aan het stimuleren van elektrisch vervoer en het groen innoveren in de stad. Volgens beiden is Utrecht al goed op weg naar de normen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

De Gezondheidsraad adviseert het terugdringen van concentraties fijnstof uitgestoten door wegverkeer en ziet hierin autoluwe binnensteden als mogelijke oplossing. In Nederland voldoen we al bijna aan de Europese normen op dit gebied, maar volgens de raad moeten we naar de strengere normen van de WHO om echt iets te bereiken op het gebied van gezondheid.  In de praktijk komt het advies onder andere neer op het strenger doorvoeren van milieuzones. Volgens Sander van Waveren ligt de oplossing niet bij de milieuzone: ‘Luchtkwaliteit is geen nieuw onderwerp. Maar de milieuzone is zo ingrijpend met weinig resultaat, dat we beter kunnen focussen op schonere auto’s dan op minder auto’s in de binnenstad.’

Luchtverontreiniging leidt volgens de Gezondheidsraad tot 12.000 vroegtijdige sterfgevallen per jaar. De oorzaken van deze sterfgevallen variëren van aandoeningen aan de luchtwegen tot hartproblemen. De boosdoeners zijn fijnstof, stikstofdioxide en ozon. Het contact tussen die stoffen en mensen uit kwetsbare groepen, bijvoorbeeld kinderen en ouderen, moet volgens de raad beperkt worden. Een manier waarop gemeenten hieraan kunnen bijdragen is rekening houden met de luchtkwaliteit bij het bouwen en uitbreiden van de stad. Monique Bollen legt uit: ‘Bij het bouwen van parkeerplaatsen moeten er bijvoorbeeld altijd laadplaatsen gebouwd worden voor elektrische auto’s. Daarnaast moeten we de milieuzone wel degelijk uitbreiden en strenger handhaven, want die heeft een goed effect op heel Utrecht.’

Eind dit jaar komt staatssecretaris Stientje van Veldhoven met een actieplan, ook voor de gemeentelijke overheden. Bollen is blij met deze actie vanuit de nationale overheid: ‘In Utrecht zijn we hier al jaren mee bezig, maar deze steun uit Den Haag is hartstikke fijn. Zo kunnen we de grote problemen, zoals de ‘rotonde’ die Utrecht eigenlijk is, met al die grote snelwegen om ons heen, aanpakken.’ Volgens het CDA is het vooral een kwestie van kleine initiatieven op een grootschalig niveau steunen. ‘In Utrecht steunen wij bijvoorbeeld al bezorgdiensten die elektrische scooters gebruiken, zodat fietsers niet meteen alle uitlaatgassen van scooters binnenkrijgen. Maar dit werkt het beste als er veel mensen meedoen’, aldus van Waveren. Hij sluit glimlachend af: ‘Ik denk dat dit meer een opgave van de lange adem is.’