Dit jaar was de opening van de 19e editie van het IMPAKT festival. Dit jaar is het thema Post-truth gericht op ‘Alghorithmic superstructures’. Van 24 tot en met 28 oktober komen kunst, technologie en media cultuur binnen het gebied van ‘Algorithmic superstructures’ in de spotlight.

Voor het eerst in de geschiedenis van het festival is de opening verdeeld over 2 locaties, weliswaar tegenover elkaar maar toch noemenswaardig. Op het eerste gezicht lijkt het erop dat de opening niet heel druk bezocht zal worden maar tegen half zes is er grote groep mensen bij elkaar gekomen. Door de late opkomst en de flexibele organisatie is de opening een half uurtje vertraagd. In de tussentijd drinken de bezoekers een drankje en maken ze een praatje met elkaar. Wat opvalt is dat er veel mensen alleen zijn gekomen maar toch aan de praat raken, wellicht heeft het eerste gratis drankje daarbij geholpen.

Om zes uur is het dan zover, curator en onderzoeker Yasemin Kesintepe begint de opening. Ze begint haar toespraak met het uitleggen wat ‘Algorithmic superstructures zijn’, door de aandachtige blikken van de toeschouwers kun je opmaken dat dit niet bij iedereen duidelijk is. ‘Algorithmic superstructures is de benaming van algoritmes die onze wereld radicaal veranderen en vorm geven. Deze algoritmes zorgen ervoor dat ons begrip van onder andere publieke democratie en media-ecologie niet meer kloppen.’ Een aantal mensen beginnen te fronsen. ‘Onze omgeving is steeds meer gecodeerd door digitale apparaten die gefaciliteerd worden door computers.’ De wereld om ons heen wordt simpelweg dus steeds meer gevormd door computers en algoritmen. De mensen die deze computers en algoritmen in eerste instantie ontwerpen begrijpen deze minder goed dan ze in eerste instantie dachten.

De tentoonstelling ‘Algorithmic superstructures’  is verdeeld over de 2 locaties vandaar dat de opening ook over 2 locaties is verdeeld. Nadat Yasemin klaar is met de opening worden de bezoekers verzocht om naar de andere locatie te lopen, ook daar wachten er gratis drankjes op ze. Het grootste gedeelte van de tentoonstelling is daar te vinden. De werken op deze tentoonstelling refereren naar de problemen en nieuwe uitdagingen die deze algoritmes met zich meebrengen. Een van de kunstenaars is naar de opening gekomen om haar werk toe te lichten. Anna Ridler heeft tienduizenden foto’s van tulpen genomen tijdens het tulpenseizoen. ‘Aan de hand van deze foto’s leert het algoritme en maakt er een mozaïek mee. Deze mozaïek is dan weer gebaseerd op de bitcoin prijzen die fluctueren.’ De tulpen geven het menselijke aspect weer van waar machines hun informatie vandaan halen en hoe ze leren. In de ruimte van de tentoonstelling hangen niet alleen de foto’s van Anna Ridler, er zijn ook een aantal schermen met korte video’s. Hierin wordt op een kunstzinnige manier verteld hoe bijvoorbeeld doe toekomst eruit gaat zien door deze algoritmes en hoe mensen zullen gaan nadenken. Bij binnenkomst hebben de meeste een ietwat geschrokken gezicht, de video’s zijn immers kunstzinnig. Maar na kort wat twijfel in de benen gehad te hebben kijkt iedereen naar de video’s.

Na ruim een half uur wordt er onverwachts een toast uitgebracht. Een docent van de HKU wil graag proosten op de samenwerking tussen de school en het IMPAKT festival, ook benadrukt hij het belang van de samenwerking. Na de toast gaat iedereen rustig verder met bezichtigen. Langzaamaan vertrekken er hier en daar wat mensen, de meeste blijven hangen en praten na over Adam Greenfield. Hij is samen met Julia Kloiber, Evgeny Morozov en Eliot Higgins een van de personen die een lectuur zal geven. Adam, schrijver en urbanist, spreekt bijvoorbeeld over het feit dat de mens anders moet gaan kijken naar zijn relatie met het internet en alle technologieën daar omheen. Alle sprekers hebben onderzoek gedaan naar een bepaald gebied binnen ‘Algorithmic superstructures’. Evgeny is schrijver en criticus, Eliot werkt voor bellingcat (zij hebben onder andere onderzoek gedaan naar MH-17 en de oorlog in Syrië) en Julia onderzoekt waar de maatschappij en technologie elkaar kruisen. Wat opvalt is dat de bezoekers prima op de hoogte zijn over wie ze te zien krijgen en er ook enthousiast over zijn. Tegen half acht wordt het enthousiasme alleen maar meer bevestigd door de grote opkomst bij ‘Het huis Utrecht’, hier zal Adam greenfield het spits afbijten.

Tijdens het festival zijn er ook nog talloze andere korte interactieve voorstellingen om te bezichtigen en ervaren. De Tentoonstelling ‘Algorithmic superstructures’ zal nog tot en met 11 november te zien zijn, zodat iedereen die niet bij het Impakt festival kon zijn de tentoonstelling alsnog kan zien.