In cultureel centrum de Kargadoor aan de Oudegracht staan rijen stoelen klaar. De zaal wordt omringd door tafels vol boeken over spiritualiteit en theosofie, het thema van de avond. Bezoekers in flanellen overhemden en op bergschoenen druppelen langzaam binnen en maken een praatje met elkaar of met de organisatoren. De kapstok hangt vol met druipende jassen en de medewerkers zijn druk bezig iedereen van koffie te voorzien. Om 19:30 uur stipt vangt de lezing ‘Onze spirituele geschiedenis en toekomst’ aan.

De lezing wordt georganiseerd door The Theosophical Society, een organisatie die naar eigen zeggen ‘een deel is van een universele, ethische en intellectuele Beweging, die in alle tijden werkzaam is geweest.Vanuit deze Beweging kwamen, in overeenstemming met de cyclische wetten in de natuur, geestelijke impulsen voort, die de aanzet vormden voor de grote religieuze en filosofische stelsels die de mensheid heeft voortgebracht.’ De organisatie probeert deze leer te verspreiden aan de hand van een aantal lezingen met uiteenlopende thema’s, gepresenteerd door gastsprekers.

Henk Bezemer is de gast van deze avond en presenteert de theosofische leer op gepassioneerde wijze. De theosofie wordt beschreven als ‘een samenvatting van alle grote denksystemen, van Ghandi tot Plato en van het hindoeïsme tot het boeddhisme.’ De belangrijkste factor van deze levensbeschouwing is de focus op de cyclistische groei van de mens. Volgens de theosofische overtuiging is de mens in continue zelfontplooiing. ‘De mens komt voort uit een bewustzijn dat hoger is dan onszelf. Ieder mens heeft het goddelijke als mogelijkheid in zich. Door jezelf te blijven ontwikkelen, te verwonderen en te laten inspireren door anderen kun je een deel van dit goddelijke naar buiten brengen via idealen,’ vertelt Bezemer.

De leer voert langs thema’s die als normaal worden beschouwd, maar in een ander licht worden gezet door theosofische gedachten. Zo wordt de evolutietheorie van Darwin – het proces waarbij erfelijke eigenschappen binnen een populatie veranderen als gevolg van natuurlijke selectie, genetische variatie en voortplanting – geaccepteerd maar aangevuld met een extra, bewuste dimensie. De theosofie beschouwt de mogelijkheid tot evolueren als bewuste drang van organismen, niet als genetische ontwikkeling waar ons bewustzijn geen invloed op heeft.

Bezemer neemt de bezoeker mee langs de algemene theorie van de theosofische leer, de geschiedenis en een blik op de toekomst van de theosofie. Hierna is er ruimte voor het stellen van vragen. Van deze gelegenheid wordt flink gebruikgemaakt. De belangstellenden zijn voornamelijk verwonderd over de opvatting van de theologie dat alle problemen in de wereld door mensen worden veroorzaakt en daarom ook door mensen opgelost kunnen worden. Dit zou betekenen dat de theosofische leer antwoord zou bieden aan oorlog en verhongering, als iedereen maar uit deze overtuiging zou handelen.

Is het dan niet ontzettend frustrerend om te weten dat het antwoord op alle ellende in de wereld voor het grijpen ligt als iedereen maar theosofisch denkt? Bezemer antwoordt: ‘Het geeft juist een stimulans om zoveel mogelijk begrip te verspreiden. Door het houden van deze lezingen proberen we onze denkwijze aan de man te brengen. Mensen hebben tijd nodig om dingen te verwerken, je moet dus niet verwachten dat het proces snel zal gaan.’ Hiermee wordt de discussie beëindigd en is het relaas van Bezemer tot een einde gekomen.

Na de lezing wordt de zaal omgetoverd tot ‘filosofisch café’ waar aanwezigen in gesprek kunnen gaan met elkaar, Henk Bezemer en vrijwilligers van de Theosophical Society. Jasper de Wit bezoekt de lezingen van de Theosophical Society met regelmaat. ‘Ik ben streng protestants opgevoed. Ik heb altijd in het goddelijke geloofd maar ik kon in de kerk nooit mijn draai helemaal vinden. In de theosofie heb ik een levensovertuiging gevonden die veel beter bij mijn idealen aansluit. Het gaat uit van het goede van de mens maar biedt daarnaast ook ruimte voor het goddelijke.’

Ook bij anderen slaat de theosofische leer aan. De lezingen van de Theosophical Society worden eens per maand in de Kargadoor georganiseerd, telkens over een ander thema. Deze worden drukbezocht, vooral de thema’s die met kunst en cultuur te maken hebben, vertelt vrijwilliger Peter Huijgens. ‘De theosofie is nog niet erg bekend in Utrecht maar onze organisatie groeit gestaag en de belangstelling blijft stijgen. Elke lezing komen er weer nieuwe mensen, dat is leuk om te zien.’ De vereniging hoopt met het geven van gratis lezingen hun theosofische overtuiging te verspreiden.

De volgende lezing vindt op 16 januari in de Kargadoor plaats met als thema ‘De kracht van mededogen in je leven’.