Museum Sonnenborgh – ook wel de sterrenwacht genoemd – is een museum waar mensen met een voorliefde voor wetenschap over het heelal hun lol op kunnen. In het historierijke gebouw zijn in de vorige eeuw baanbrekende onderzoeken gedaan naar sterrenstelsels en alles wat daarbij hoort.

Het stukje cultuur is in een modern jasje gewikkeld: bij binnenkomst krijg je namelijk een tablet waarmee je door het hele gebouw opdrachten kan doen die gerelateerd zijn aan de tentoongestelde stukken.
Het nadeel van de tablet is wel dat je soms met meerdere dingen tegelijk bezig bent. Er staan grote lappen tekst op de muur, maar de tablet en bijbehorende opdrachten kunnen wat afleiden. Bovendien wordt op het apparaat ook nog informatie weergegeven. Dat is wellicht niet heel goed voor de focus.

De techniek in het museum is best indrukwekkend. Het is duidelijk te zien dat er de laatste jaren is geïnvesteerd in de modernisering van de exposities. Er wordt veel gebruik gemaakt van projectors en het audiovisuele aspect. Zo zijn er verscheidene ingebouwde schermen die filmpjes uit de geschiedenis laten zien. De lijn tussen heden en verleden is daar flinterdun. Dat is eigenlijk in het hele museum wel het geval. Men loopt met de tablet in de handen en staat tegelijkertijd naast een stuk meteoriet van zo’n 4 miljard jaar geleden.

Sonnenborgh is een veelzijdig cultureel gebouw. Hoewel het over sterrenkunde gaat, heeft het moderne museum er toch heel veel wendingen aan weten te geven. Er is echt zat te doen: van raketten bouwen in de werkplaats tot de telescoop bekijken in een torentje. Het is een museum waar je goed met het hele gezin heen kunt. De kinderen kunnen aan de slag met de fysieke activiteiten en de ouders kunnen de geschreven informatie in zich opnemen. Uiteraard is het voor de kinderen ook mogelijk om naar de informatieve filmpjes met daaraan gekoppelde koptelefoon luisteren, maar daar moet wel bij gezegd worden dat er nogal hoogdrempelige woorden worden gebruikt, waardoor het verhaal voor de jeugd niet altijd even goed te volgen blijft.

Overigens staan niet alleen de sterren en planeten centraal in Sonnenborgh. In de kelder is er ruimschoots aandacht voor de geschiedenis van het gebouw zelf. Zo wordt er vanuit de boxen naast de kanonskogel meer verteld over waarom het wapen er was en door wie het is bedacht. Het geluid komt nogal hard uit de stereo geknald, waardoor het even schrikken kan zijn. Op de laagste verdieping vind je ook nog een grot. De wat enge, muffe ruimte maakt het niet erg moeilijk om te visualiseren hoe het er in de Tachtigjarige Oorlog uit heeft moeten zien. Dat is dan ook iets waar de tablet de bezoekers toe uitnodigt – om je eens voor te stellen hoe het er in de zestiende eeuw moet zijn geweest.

 

Een persoon die telkens als een soort rode draad door de expositie terugkeert is Buys Ballot. Even ter achtergrondinformatie: Christofus Buys Ballot heeft vanuit Sonnenborgh het KNMI opgericht en was de persoon die de eerste weerberichten in Nederland heeft opgesteld. Een persoon die vrij baanbrekende onderzoeken heeft verricht in het verleden. Toch mis ik ergens wat meer over de andere personen die van belang zijn geweest voor het gebouw. Er staan nog wel één of twee andere belangrijke karakters uitgelicht, zoals Marcel Minnaert, die docent was op Sonnenborgh toen het nog echt als sterrenwacht fungeerde.

De Sonnenborgh is anders dan het doorsnee museum. Het is een plek waar geschiedenis, de postmoderne tijd en sterrenkunde samenkomen. Dan is het alleen nog de kunst om in de warrigheid van die combinatie je aandacht bij de informatie te houden.