“Iedereen moet de kans hebben om mee te doen aan de samenleving.” Zo luidde de woorden van Susanne Schilderman, gemeenteraadslid van D66. Ze is samen met Gertjan te Hoonte van de VVD initiatiefnemer van het voorstel ‘Utrecht op het gemak’. Het voorstel houdt onder andere in dat er meer openbare toiletten in de stad komen, die ook voor rolstoelgebruikers en minder validen geschikt zullen zijn. Afgelopen donderdag kwam de raad bijeen om over dit voorstel te vergaderen. Het initiatiefvoorstel werd hier unaniem aangenomen door de gemeenteraad.

In de nieuwe vergaderzaal van het stadhuis in Utrecht wordt voordat de vergadering begint opgewonden met elkaar gelachen. Raadsleden en burgers die de vergadering willen bijwonen, wijzen naar het mooie plafond of naar het nieuwe meubilair. Het blijkt een gehannes te zijn met pasjes die op een soort sensor gelegd moeten worden, zodat de microfoon op de desbetreffende tafel aangaat. Het lukt na wat gefriemel toch bij burgemeester Jan van Zanen. Hij opent de vergadering en bespreekt de agenda.

Susanne Schilderman loopt als eerst naar de katheder naast de burgemeester en houdt haar betoog. D66 en de VVD vinden het belangrijk dat er meer openbare toiletten komen in de stad, en dan vooral op drukke plekken. Ze vinden het van belang dat deze toiletten voor iedereen toegankelijk en schoon zijn. “Een schoon toilet is de normaalste zaak van de wereld”, zegt Schilderman.

GroenLinks is blij met het voorstel. Het gaat er voor de partij vooral om, dat iedereen zich bij een openbaar toilet veilig voelt. Anne Sasbrink van de Partij voor de Dieren zegt ook blij te zijn met het voorstel. Zij hopen wel dat de financiering van deze toiletten niet uit het groenbudget gehaald zal worden. Daarnaast vindt de partij het idee van gender neutrale toiletten ook prettig.
Bülent Isik van de Partij van de Arbeid vindt het ook een goed voorstel. Hij pleit wel dat dit gebiedsgericht moet, dus dat er goed gekeken moet worden naar waar er precies vraag is naar deze toiletten.

Na een kleine testronde met het nieuwe stemsysteem, waarbij iedereen op een groot scherm te zien krijgt wie voor of tegen stemt, kondigt van Zanen aan dat het stemmen nog eens op de ouderwetse manier zal gebeuren. De gehele zaal steekt haar hand op, waarna het initiatiefvoorstel is aangenomen.

De financiering zal uiteindelijk wel uit het budget voor openbare ruimte en groen worden gehaald. De openbare toiletten zullen om de 500 meter geplaatst worden op de drukke plekken van de stad. Ook bestaande toiletten zullen worden aangepast zodat het toilet voor iedereen toegankelijk wordt.

In Nederland is de kwestie van openbare toiletten al langer een discussiepunt. In 2017 vocht een vrouw haar wildplasboete aan omdat er onvoldoende mogelijkheden zouden zijn voor vrouwen om hun behoefte te doen, terwijl er voor mannen bijvoorbeeld plaskrullen zijn. Sindsdien heeft de genderneutrale openbare wc zijn intrede al gedaan op verschillende plekken. In Amsterdam wordt op dit moment onderzocht hoeveel het zou kosten om nieuwe openbare toiletten te plaatsen, die voor zowel mannen als vrouwen vriendelijk in gebruik zouden zijn. Maar ook op plekken als de Erasmus Universiteit in Rotterdam pleiten ze voor genderneutrale toiletten. In Woerden op een middelbare school waren ze sinds vorig jaar al zo ver.