De Uithoflijn bouwen duurt veel langer dan gepland. Ook de kosten van de tram zijn flink omhoog geschoten naar ongeveer 500 miljoen euro. Jan Maarten Dalmeijer heeft de actiegroep ‘Geboorde Tramtunnel’ en zag veel meer kansen als de tram ondergronds werd gebouwd.

Je ben initiatiefnemer van de actiegroep. Wat is het doel van die groep?

“Ik moet eerst even uitleggen waardoor de actiegroep is ontstaan. Op 21 maart 2018 hadden we gemeenteraadsverkiezingen en in het verkiezingsprogramma van een van de politieke partijen in Utrecht las ik dat ze het plan om een intercitystation toe te voegen aan Utrecht Science Park van harte steunen. Ik verdiepte me in dat plan en kwam achter de nadelen van het uitbreiden van het spoornetwerk. Op een discussieforum op internet kwam dit project ter sprake en leerde ik wat mensen kennen. Ons doel is om een ondergrondse tramtunnel serieus te bestuderen en de uitkomsten van dit onderzoek mee te wegen met de beslissingen omtrent verbetering van de infrastructuur in Utrecht.”

Al flink wat jaar wordt er gewerkt aan de Uithoflijn, maar waar ligt de grote fout volgens jou?

“De belangrijkste problemen zijn niet de huidige strubbelingen met het bouwen. Het gaat voornamelijk om de onmogelijkheid om de capaciteit uit te breiden als de trams net zo stampvol zitten. Alleen de forenzen tussen Utrecht Centraal, Vaartsche Rijn en het Utrecht Science Park gaan van de Uithoflijn gebruik maken, voor de bevolking van Utrecht voegt deze lijn niets toe. Bovendien ontstaan er gevaarlijke kruisingen met het overige verkeer, zoals bijvoorbeeld op de Koninginneweg. Dit zijn allemaal punten waar niet goed over is nagedacht. Ik vind dat dit slordige, maar ook grote fouten zijn.”

Wat is dan een betere oplossing?

“In ons plan beschouwen we de spoorlijnen van de NS als de ruggengraat van het openbaar vervoer in de Utrechtse regio. Als je naar de kaart van Utrecht kijkt zie je dat de spoorwegen vanuit Utrecht Centraal alle richtingen op gaan. Alleen een echte Oost-West verbinding ontbreekt. Die kun je tegenwoordig in de vorm van een geboorde tunnel aanbrengen zonder dat je in de stad enorme bouwputten krijgt. Het boren van tunnels is een bewezen techniek, want de betrokken technici hebben er in Nederland veel ervaring mee en kunnen je precies vertellen wat je wel en niet moet doen. Via liftschachten en roltrappen kunnen de haltes met de straat verbonden worden.”

Wat kan de gemeente nu het beste hun geld in steken?

“De overheden willen er eigenlijk geen geld in steken. Niet omdat er geen geld is, maar omdat het geld aan andere zaken wordt besteed. Ze vragen de hulp in van pensioenfondsen om in de nieuwe infrastructuur te investeren, maar die pensioenfondsen willen de zekerheid hebben dat de uitgewerkte plannen niet halverwege het uitvoeringsproces overhoop gehaald worden. Dat komt voornamelijk door onze democratie. Iedere vier jaar hebben we een nieuwe regering, nieuwe Provinciale Staten of een nieuwe Gemeenteraad met een andere samenstelling. Als er nieuwe politieke partijen met andere doelstellingen voor vier jaar de dienst uitmaken, kunnen gemaakte afspraken verbroken worden. Dat is in het verleden te vaak gebeurd. Ook na de komende verkiezingen zijn er mogelijk weer politieke verschuivingen.”

De wethouders mochten met het kabinet praten over geld dat de gemeente kan krijgen. Hierbij is niet gesproken over het aanleggen van een metro. Waarom hebben ze daarover niet gesproken?

“De minister van Binnenlandse Zaken heeft om een voor mij onbekende reden de zaak afgehouden. Ik moet er naar raden, maar misschien vindt ze dat de Uithoflijn zich eerst maar eens moet bewijzen. Die lijn heeft al meer dan genoeg geld gekost. Ik kan me daarom voorstellen dat de minister niet stond te zwaaien met een zak geld als er om een metro werd gevraagd. Wat mij wel tegenvalt is dat er tot nu toe nog geen budget is vrijgemaakt om een onafhankelijk onderzoek naar de kosten en haalbaarheid van een geboorde tramtunnel te laten doen. Zo’n onderzoek kost in verhouding weinig geld.”

Je actiegroep kwam al meerdere keren in de media. Hoe kan het dat de politiek er geen aandacht aan geeft?

“Dat vertellen ze je natuurlijk niet. De politici kijken je beleefd aan als je ze spreekt maar denken misschien: “bemoei je er niet mee.” Als je ze mailt voor een afspraak krijg je hooguit een ontvangstbevestiging, maar soms is dat niet eens. Daarna hoor je er niets meer van. Blijkbaar hopen ze dat ik dan opgeef, maar dat doe ik niet.”