Elke jaarwisseling is het wel weer raak; talloze vechtpartijen, autobranden en onveilige situaties door vuurwerk. Toch probeert de gemeente Utrecht deze incidenten te voorkomen en de veiligheid van de burgers en hulpverleners te waarborgen. In dit interview vertelt Astrid Puik, projectleider jaarwisseling gemeente Utrecht, over de risico’s die de jaarwisseling met zich mee brengt en de maatregelen die de gemeente treft.

Hoe wordt de veiligheid tijdens Oud en Nieuw in Utrecht gewaarborgd?
De inzet om de jaarwisseling beheersbaar te laten verlopen, wordt elk jaar groter. Achter het “feest” gaat een grootschalige operatie schuil die het uiterste vraagt van alle betrokken partijen. De voorbereidingen hiervoor, in nauwe samenwerking met vrijwilligers en professionele partners, zijn al weer geruime tijd in volle gang.
Er zijn een aantal jaarlijks terugkerende maatregelen:
De hotspotaanpak: Elke hotspot in Utrecht heeft een intensieve aanpak op maat.
Cameratoezicht: Er is cameratoezicht op de hotspot waar dit het meeste nodig is.
Bewaking schoolgebouwen: Scholen worden tijdens Oud en Nieuw bewaakt door vrijwilligers en medewerkers.
Inzet op overlastplegers: Er worden waarschuwingsbrieven en gebiedsverboden uitgereikt aan notoire overlastgevers.
Voorlichting: Op scholen worden er lessen gegeven door bureau HALT en de brandweer om leerlingen bewuster te maken.
Stadsmakers veiligheid: Er zijn in Utrecht actieve bewoners die zich inzetten voor een veilige buurt tijdens de jaarwisseling
Vuurwerkteam: Er is een vuurwerkteam in de gemeente die informatie gestuurd in worden gezet.
Vuurwerkdetectiesysteem: Door dit systeem krijgen handhavers en politie inzicht in waar vuurwerk wordt afgestoken.
Communicatie: de gemeente Utrecht informeert mensen over de gevaren van vuurwerk, overlast en verkoop- en afsteektijden.
Buitenruimte jaarwisselingsproof: Brandbare materialen worden verwijderd. Prullenbakken en parkeermeters worden waar nodig afgesloten.
Zorginstellingen en dierenverblijven: De gemeente biedt waar nodig hulp bij het weren van vuurwerk bij zorginstellingen en dierenverblijven.

Wat zijn volgens de gemeente de meest voorkomende onveilige situaties?
Stunten en experimenteren met (illegaal) vuurwerk.

Wat is de functie van de burgemeester tijdens Oud en Nieuw?
Net als alle andere dagen van het jaar is de burgemeester ook tijdens oud en nieuw burgemeester van Utrecht en is hij verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid in de stad.

Wat voor een preventie methoden worden er gebruikt om onveilige situaties tegen te gaan? Voorlichting, Vuurwerkvrije zones, vuurwerkteam, cameratoezicht, gebiedsverboden.

Hoe zit het dit jaar met de vuurwerkvrije zones?
In Utrecht heeft het college het afgelopen jaar de Voorveldse Polder aangewezen als vuurwerkvrije zone. De ervaringen in dat gebied waren positief. Door de twee maneges in het gebied werd vooral de preventieve werking als positief benoemd. Daarom wordt de Voorveldse Polder dit jaar weer aangewezen als vuurwerkvrije zone.
Op basis van die ervaringen hebben wij actief contact gezocht met alle, ons bekende dierenverblijven in Utrecht. Uit de contacten is gebleken dat het merendeel van de verblijven vanaf begin december enige vorm van overlast ervaart door vuurwerk.
In de aanloop naar de jaarwisseling is er voor al deze instellingen extra aandacht om deze vuurwerkoverlast zoveel mogelijk te beperken. Zo krijgen zij indien gewenst de beschikking over een direct nummer van het gemeentelijk vuurwerkteam. Meldingen vanuit deze locaties worden met hoge prioriteit opgepakt.
Het extra toezicht in de aanloop naar de jaarwisseling en het handhaven van de extra vuurwerkvrije zones is met de huidige handhavingscapaciteit hanteerbaar.

Wie zijn er allemaal betrokken bij de waarborging van de veiligheid?
Bewoners, vrijwilligers, gemeente, politie en Veiligheidsregio Utrecht (VRU), Jongerenwerk Utrecht (JoU) en medische hulpdiensten.

Volgens het conceptrapport van de Onderzoeksraad van Veiligheid over komende jaarwisseling zijn de risico’s tijdens Oud en Nieuw onaanvaardbaar groot. Hoe denkt de gemeente hier zelf over?
Ook de gemeente vindt dat er sprake kan zijn van grote risico’s. Het debat over hoe we daar in Nederland mee om moeten gaan moet volgens de gemeente Utrecht landelijk worden gevoerd. Een vuurwerkverbod van bepaald vuurwerk is bijvoorbeeld alleen effectief als dat in het hele land geldt.

Wat voor een controle wordt er gevoerd tegen illegaal vuurwerk?
Het opsporen van illegaal vuurwerk is een taak van de politie.

Vorig jaar zijn er tijdens Oud en Nieuw in Utrecht meer dan twintig auto’s in vlammen opgegaan en zijn er brandweerlieden en politiemensen bekogeld met vuurwerk. Hoe gaat de gemeente, in samenwerking met eventuele andere partijen, ervoor zorgen dat deze situaties niet meer voorkomen?
In de gebieden waar autobranden voorkomen informeren en mobiliseren we bewoners om extra alert te zijn. Ook is er in gebieden waarvan we weten dat het er rond en tijdens de jaarwisseling onrustig kan zijn, extra professioneel toezicht. Daar waar onveilige situaties ontstaan is de politie in de lead.