De nostalgische theatersfeer wordt gelijk als een deken om je heen geslagen zodra je de Stadsschouwburg in Utrecht binnen loopt. Op woensdag 17 oktober speelt Theatergroep Maastricht King Lear van Shakespeare. Het theaterstuk gaat heel Nederland door en met een sterrencast van onder andere Huub Stapel en Wilfried de Jong trekt de voorstelling volle zalen.


Drie kwartier voor aanvang loopt de foyer al aardig vol. Mensen bestellen een drankje en maken nog even een praatje met elkaar. De mensen die zich al naar de foyer begeven hebben aandacht besteed aan de outfit voor de avond. Hier en daar komt een mooi overhemd tevoorschijn, en bij sommige dames is de schoen met hak uit de kast gehaald. Na de tweede ‘bel’ wordt iedereen verzocht om naar zijn of haar stoel te gaan. Binnen in het theater is het gordijn al open en staan de acteurs klaar om te beginnen. Naast mij zitten een man en vrouw die druk aan het praten zijn over het decor “Het is erg kil” zegt de man naast mij. Het publiek zit allemaal op de aangewezen plek en praat nog wat, voor dat het licht langzaam begint de dimmen. Het stuk begint en krijgt al gauw de stempel ‘donker’ en ‘zwaar’. Het decor bestaat uit een groot object links van het podium waar je via een trap omhoog kan gaan en waarvan de Koning Lear spreekt. Achter op het podium staan een aantal instrumenten waar de acteurs af en toe op spelen. Op de grond liggen houten pallets met daarover veel zand. De acteurs praten veel met elkaar, ze verheffen hun stem en er wordt veel geschreeuwd.

Shakespeares staat bekend om zijn poëtische en krachtige beeldspraak. Dit komt zeker terug in de voorstelling. Het is wat ingewikkeld maar daar heeft het theatergezelschap goed op ingespeeld. Soms worden er grappen gemaakt om de luchtigheid er in te houden. Het werkt want het publiek lacht af en toe zachtjes mee. King Lear wordt met de jaren wat ouder en wil zijn land en bezittingen verdelen onder zijn drie dochters. De twee oudste dochters, Goneril en Regan vertellen hun vader overdreven hoeveel ze van hem houden in de hoop zo veel mogelijk grond te krijgen. De derde en jongste dochter Cordelia, vertelt haar vader dat ze niet over de liefdesbetuigingen van haar zussen heen kan en geloofd haar twee zussen niet, ze wordt door haar vader verbannen. Zij huwt zich met de koning van Frankrijk, omdat haar vader haar heeft verbannen krijgen zij geen bruidsschat. De koning heeft een nar die niet van de zijde van de Lear afwijkt, voor al het nodige advies klopt de koning aan bij zijn nar. De nar is een nuchter personage in het stuk. De nar is ook toegewijd aan Cordelia en zal altijd als een beschermengel naast haar staan.

Kort nadat de koning afstand doet van zijn troon komt hij er achter dat zijn twee oudste dochters hem verraden, de koning is woest en het verhaal vol liefde, haat, intriges en hoogverraad speelt zich met veel geweld verder af. Net wanneer het verhaal een lange tijd door speelt en begint te merken dat het publiek wat inzakt, lost koning Lear een aantal geweerschoten af. Het publiek schrikt en begint zenuwachtig te lachen, iedereen is weer even wakker geschud. Het decor veranderd van alleen zand naar uit de lucht komende houten boomstammen. Het veranderen van het decor signaleert een nieuw deel van het verhaal. King Lear is eigenlijk opgedeeld in twee verhaallijnen.

De pauze breekt aan en iedereen begeeft zich weer naar de foyer voor een drankje, de man en vrouw naast mij vertellen dat het stuk erg ouderwets is gespeeld en dat de theatergroep Amsterdam het in een veel moderner jasje heeft gestopt. Ook geven ze aan dat het stuk vooral voor mensen die niet vaak naar een theaterstuk gaan, erg zwaar en ingewikkeld kan vallen. Maar daarnaast benadrukt de man naast mij dat iedereen het móét gezien hebben.  Een andere bezoeker was zeer onder de indruk van het acteer werk “Ik ga niet vaak naar een voorstelling maar met het stuk van vanavond vind ik het indrukwekkend hoe de acteurs zich zo kunnen inleven.”

Het decor is weer veranderd en het grote object links van het podium is nu weg en daarvoor in de plaats staan nu twee grote grijze halve bogen in het zand gegraven. Naast het verhaal van de koning komt ook het verhaal van graaf Gloucester aan bod. De graaf heeft een goede zoon Edgar en een bastaard zoon Edmund. De goede zoon Edgar raakt zichzelf kwijt aan mentale gestoordheid.  Gloucester wordt aan zijn ogen verminkt door de man van Goneril maar wordt van de door gered voor zijn eigen zoon Edgar die hij aan zijn stem niet herkent.

 

“Wat betekent een nar nog in een wereld vol gekken?”

 

Met al deze gebeurtenissen komt het stuk bijna tot een eind. Wat opvalt is dat in het laatste half uur eigenlijk vooral gaat om het sterven van iedereen. De laatste scène wordt gespeeld door Edgar, na de dood van ongeveer ieder personage blijft hij recht op staan en spreekt moedige woorden “Wij moeten regeren vanuit het Hart”. En het licht gaat uit. Het publiek klapt luid en een voor een staan de mensen op. De spelers komen van de grond af en stellen zich in een rijtje naast elkaar op. De acteurs buigen en aantal keer en maken hun weg naar de kleedkamer.