De Gemeenteraad van Utrecht heeft in december een nieuwe wet aangenomen. Utrechters kunnen voortaan een onderwerp op de politieke agenda zetten door burgeragendering. Dit zorgt ervoor dat een groep bewoners een onderwerp op de agenda van een raadscommissie of –informatiebijeenkomst kan krijgen. Dit gaat verder dan een brief of petitie, wat vaker wordt gedaan maar waar weinig aandacht voor is. Om een onderwerp op de agenda van de Utrechtse politiek te zetten, heb je nu nog maar honderd handtekeningen van je stadsgenoten nodig.

Has Bakker (D66 Utrecht) die het initiatiefvoorstel in september heeft ingediend, wil hiermee de politiek toegankelijker maken. ‘Iedereen zou moeten kunnen meedenken, meedoen en meebeslissen over de belangrijke keuzes in haar of zijn leven en omgeving.’ Eens in de vier jaar maken de meeste inwoners een politieke keuze door te stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen. Door dit voorstel gaat de betrokkenheid van Utrecht en de politiek omhoog.

In de gemeenten Breda en Almere wordt burgeragendering al gebruikt. Het idee is dat een commissie eerst naar de problematiek gaat kijken, vertelt Bakker in zijn initiatief. ‘In de andere steden waar dit al wordt gebruikt gebeurt dit een paar keer per jaar.’ Uiteindelijk heeft Gemeente Utrecht er voor gekozen het op de agenda van de raadscommissie en/of raadsinformatiebijeenkomst te zetten. Hiermee vervult de raad de agora van de stad: de plek waar het debat gevoerd wordt en de politiek haar mening geeft over een onderwerp dat voor de stad belangrijk is.

Iedereen zou moeten kunnen meedenken, meedoen en meebeslissen over de belangrijke keuzes in haar of zijn leven en omgeving

‘Dit nieuwe instrument maakt het politieke debat nog meer toegankelijk voor de stad. Voor raadsleden betekent dit dat zij bewoners met de invoering van dit instrument helpen om onderwerpen zelf aanhangig te maken zonder hun tussenkomst of bemiddeling.’ zegt Bakker in zijn wetsvoorstel. De griffie (ondersteuning van de gemeenteraad) helpt meteen bij het indienen van een burgeragendering. Zij adviseren ook of de indiener beter een burgerinitiatief kan indienen. Hierdoor worden burgers niet aan hun lot overgelaten tegenover de gemeente.

Natuurlijk betekent het besluit dat deze wet aangenomen is nog niet dat elk ingediende initiatief van de stadsbewoners kan leiden tot een gewenste uitkomst. Dit kan leiden tot teleurstelling en daardoor minder in plaats van meer betrokkenheid bij de lokale democratie. ‘Goede communicatie over, en begeleiding van de burgeragendering en/of het burgerinitiatief zijn daarom belangrijk om realistische verwachtingen te wekken.’, aldus Bakker.

Ook is de leeftijd van het burgerinitiatief verlaagd. Via een burgerinitiatief kunnen 250 inwoners van Utrecht een concreet voorstel doen ter besluitvorming aan de gemeenteraad. De nieuwe verordening is aangepast aan de modelverordening van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Eerst mochten alleen Utrechters ouder dan veertien een initiatief indienen. Voor zowel de burgeragendering als het burgerinitiatief geldt nu de leeftijdsgrens van twaalf jaar.