Het Armeense gezin Tamrazyan zit al ruim drie maanden ondergedoken in de Bethelkerk in Den Haag. Het gezin krijgt hier kerkasiel en kan niet worden uitgezet, zolang een kerkdienst bezig is. De overheid mag een kerkdienst namelijk niet verstoren. Hierdoor bezoeken veel mensen de Haagse kerk en duurt de kerkdienst alsmaar langer. Ook in Utrecht bieden kerken hulp aan vluchtelingen.

VluchtelingenWerk Nederland brengt jaarlijks de publicatie ‘Vluchtelingen in getallen’ uit. De publicatie geeft een uitgebreid overzicht van de meest actuele cijfers van CBS, IND, COA, Eurostat en UNHCR over vluchtelingen en asielzoekers in Nederland, Europa en wereldwijd. De VN Vluchtelingenorganisatie UNHCR stelt dat er eind 2017 wereldwijd 68,5 miljoen mensen op de vlucht zijn voor oorlog en geweld. Dat is het hoogste aantal sinds de Tweede Wereldoorlog. 52 procent van de vluchtelingen is jonger dan achttien jaar.

De publicatie meldt ook dat 14.716 mensen in 2017 asiel aanvragen in Nederland, waarvan 2202 Syriërs. Niet over elke aanvraag wordt in het jaar van aanvraag beslist. De statussen die zijn verleend op reguliere gronden (bijvoorbeeld pardonregeling of medische behandeling) en beslissingen op beroepszaken zijn niet meegenomen. Wanneer een aanvraag in eerste aanleg wordt afgewezen, kan in sommige gevallen (hoger) beroep worden aangetekend tegen de beslissing. De rechter – of bij hoger beroep de Raad van State – beoordeelt dan of de aanvraag zorgvuldig is behandeld en of de beslissing voldoet aan de wet- en regelgeving en de vereisten uit internationale verdragen.

Volgens Dirk van den Hoven, Directeur Protestantse Diaconie Utrecht (PDU), zijn Utrechtse kerken in het algemeen heel actief rondom het onderwerp vluchtelingen: ‘’Er zijn heel veel verschillende initiatieven. Denk hierbij bijvoorbeeld aan dag- en nachtopvang en Nederlandse taalles. Wereldhuis ‘Villa Vrede’ is een dagopvang en ‘STIL’ is een organisatie die vooral juridische en medische bijstand verleent voor vluchtelingen. ‘Toevlucht’ is een nachtopvang voor ongedocumenteerden. De stichting krijgt financiële steun van Gemeente Utrecht.’’

Van den Hoven vindt dat het niet zo kan zijn dat mensen die naar Nederland zijn gevlucht, op straat moeten slapen: ‘’Niemand zou op straat moeten slapen. Dat is onverteerbaar. Voor vluchtelingen moet er in ieder geval de minimale opvang zijn van bed, bad en brood. Het liefst ook een goede juridische bijstand, zodat ze alsnog voor een procedure in aanmerking komen, ofwel goed ondersteund kunnen terugkeren. Het is belangrijk dat ze in de tussentijd ook opvang hebben en dat ze zich kunnen ontwikkelen. Stilstaan in ontwikkeling is heel slecht voor mensen.’’

Volgens het opiniepanel en diakenonderzoek van de protestantse kerk in Nederland, dat in het najaar van 2017 werd gepubliceerd, blijkt dat 84 procent van de diakenen aangeeft dat hun kerk iets doet voor vluchtelingen. Volgens 33 procent van de diakenen zal de steun de komende twee jaar enigszins stijgen. Slechts acht procent zegt te verwachten dat de steun aan vluchtelingen zeker zal stijgen. 82 procent van de kerkleden vindt dat Nederland de plicht heeft om vluchtelingen fatsoenlijk op te vangen.

Jason Jacobs (lid van leiderschapsteam Motion Church Utrecht) zegt als kerk geen speciaal programma omtrent vluchtelingen te hebben op dit moment. Wel is Motion Church een samenwerking aangegaan met Villa Vrede: ‘’We verhuizen volgende week zondag naar een nieuw gebouw. Villa Vrede is een vaste huurder in dat gebouw. Zij huren nu bijvoorbeeld een ruimte van ons, waardoor ze een fietsenmaakproject kunnen opzetten. Hierdoor kunnen uitgeprocedeerde asielzoekers de skills binnen dit vakgebied leren. We kijken een keer per jaar naar ons beleid en welke organisaties we gaan steunen. Vluchtelingenhulp zit nu niet in onze plannen. We vinden de doelgroep wel heel belangrijk. We geloven in vrijgevigheid en willen als kerk een positieve impact hebben. Als er nood is, kijken we waar we kunnen inspringen. Vorig jaar hebben we bijvoorbeeld geld kunnen doneren aan vluchtelingenorganisatie ‘Because we carry’, in Lesbos.’’

De Domkerk is een van de kerken die tot de Protestantse Gemeente Utrecht (PGU) behoort. Vanuit PGU worden diverse organisaties ondersteund. Jan van Bemmel is diaken en penningmeester van de Domkerk. Hij vertelt dat de Domkerk onder andere bijdraagt, door middel van financiële donaties. Soms komen ook noodverzoeken binnen van niet-gedocumenteerden die geen uitkering krijgen, waardoor ze leefgeld nodig hebben. ‘’Als het nodig is, gebeurt het soms dat wij direct leefgeld geven. Dit noemen we de ‘pechpot’, van Stichting Omduw’’, aldus van Bemmel.

Volgens van Bemmel bieden de diaconie hulp waar geen hulp van anderen is: ‘’Als iemand geen reguliere hulp heeft en dat komt aan de orde van de diaconie, dan is men bereid om hulp te geven. Als iemand recht heeft op uitkeringen, is er ook begeleiding om dat voor elkaar te krijgen. De hoofdregel is: de diaconie biedt hulp waar geen hulp van anderen is.’’ Van Bemmel vertelt ook dat iedereen de kerk altijd binnen kan lopen. De Domkerk is zeven dagen in de week open en er is altijd koffie en warmte, ook voor vluchtelingen. Op deze manier draagt de Domkerk ook bij aan hulp voor vluchtelingen.