Als je het woord vaccineren in Google Nieuws zoekt levert dat elke dag wel nieuwe informatie op. Het onderwerp is veel besproken in het nieuws de afgelopen tijd. Waar in 2017 een lichte daling in vaccineren bleek te zijn ,blijkt dat deze daling niet door te zetten. Dat kondigde minister blokhuis van volksgezondheid deze maand aan in een brief naar de tweede kamer. Op 17 januari stelde Prof. Dr. Ronald de Groot de vraag of we vaccineren moeten verplichten. Deze vraag werd scherp onder de loep tijdens een lezing in Houten.

Na het volgen van de tropencursus was Ronald de Groot van 1977 tot 1979 Senior Medical Officer in het St. Louis Hospital in Zonkwa in Nigeria. De tropen cursus is bedoeld om gerichte scholing te geven aan verpleegkundige met betrekking tot het tropen gebied.  Dit was de periode waarin hij besloot kinderarts te worden en zich te specialiseren in kinderinfectieziekten en immunologie. In de lezing vertelt hij dat vaccineren door een grote doelgroep onderschat wordt. Hoewel de vaccinatiegraad in omgeving Utrecht niet sterk aan het dalen is, is er vaak nog wel onvoldoende betrouwbare informatie beschikbaar om ook de doelgroep die hun kinderen niet laat inenten er van bewust te maken hoe belangrijk dit is. Volksgezondheidsmonitor Utrecht meldt dat in 2017 de daling in Utrecht sterker is geweest dan landelijk, voor bijvoorbeeld hepatitis B is de daling drie procent en resulteerde dat in 92 procent in plaats van 95 procent. Dit lijkt niet schrikbarend veel maar zorgt wel voor een schommeling in de groepsbescherming. Hoe meer kinderen beschermd zijn tegen bijvoorbeeld de mazelen, hoe minder snel deze ziekte bij niet gevaccineerde kinderen zich kan verspreiden en voor problemen kan zorgen. In de binnenstad van Utrecht is op dit moment de vaccinatiegraad 90 procent. Dit is te laag om te zorgen voor die groepsbescherming.

In de lezing vertelt Prof. Dr. De Groot wat de gevolgen van de ziektes, waarvoor we op jonge leeftijd gevaccineerd worden, kunnen zijn. De Groot zegt: “Het gaat niet om grote getalen slachtoffers, maar het feit dat verschillende ziektes als difterie, kinkhoest, tetanus en polio nog steeds in Nederland verschijnen moeten we voorkomen.” De wereldgezondheidszorg (WHO) streeft naar een verdwijning van de mazelen.

De daling voor het halen van de HPV-prik is afgelopen jaar ook zichtbaar. HPV is de afkorting van humaan papillomavirus. Landelijk is het percentage gedaald van 53 procent naar 46 procent. Hoewel in Utrecht het percentage op 58 lag vorig jaar, is er toch nog meer voorlichting nodig om dit aantal niet verder te zien dalen. Door de HPV-prik neemt de kans op baarmoederhalskanker met 70 tot 80 procent af. Maar ook andere vormen van kanker worden hierdoor verkleint zoals rond de neus en keelholte, geslachtsdelen en slokdarm. Aldus de volksgezondheidsmonitor Utrecht. Niet alleen verschillende kankersoorten worden daarmee bestreden maar de kans op een seksueel overdraagbare aandoening door HPV neemt af. Volgens de Groot moeten we meer informatie verlenen aan tienermeisjes en ook aan tienerjongens rond de twaalf jaar. In zijn lezing vertelt hij waar het probleem ligt volgens hem: “Het heeft een massaal karakter, al die meisjes die staan te wachten in de rij van de sporthal”. Hij stelt voor om de leeftijd te verlagen naar elf jaar zodat de kinderen nog op de basisschool zitten. “De HPV-prik moet ook gehaald kunnen worden bij de huisarts.” Aldus de Groot. Jongens rond deze leeftijd moeten meer informatie krijgen van de gevolgen van HPV en uiteindelijk streven we naar ook een HPV vaccinatie voor jongens.

In Nederland zijn er veel speculaties over het verplichten van vaccineren. Dagelijks verschijnt er ‘fake news’ over de vaccinaties. Het zou volgens een Britse arts zelfs kunnen leiden tot autisme. Uit breed wetenschappelijk onderzoek wat door de gezondheidsraad is gecontroleerd is het verband tussen vaccineren en autisme een fabel. Autisme is een aangeboren afwijking die zich kan vertonen rond de leeftijd en periode dat de BMR (bof, mazelen, rodehond)  prik kan worden gehaald. Hierdoor trekken ouders snel de conclusie dat autisme een gevolg is vaccineren. Hierdoor groeit het aantal mensen dat zich niet laat vaccineren. Uit onderzoek van de Universiteit Utrecht blijkt dat niet-vaccineerders vaak hoogopgeleid zijn maar dat zij de informatie verschaffen van internet of besloten facebook groepen, zo ontstaat er verwarring en dat kan lijden tot ‘fake news’. De gezondheidsrisico’s van de jonge kinderen wordt ook onder de aandacht gebracht. Ouders vragen zich af of het wel gezond is dat een jonge baby zoveel vaccins krijgt. De gezondheidsraad kondigde begin dit jaar wel aan dat baby’s één kinkhoest prik minder krijgen omdat dat de moeder tijdens de zwangerschap een brief ontvangt met de uitnodiging om de prik zelf te halen.

Op de vraag of vaccineren in Nederland verplicht moet worden is het antwoord van Prof. Dr R. de Groot, nee.  Ongeveer 55 procent van Nederland wil nog niet overgaan op een vaccinatieplicht. Volgens de Groot zijn er nog teveel maatschappelijke zorgen en onduidelijkheden. Ook speelt de wet hierin een rol. Artikel 11 van de grondwet luidt: “Ieder heeft, behoudens bij of krachtens de wet te stellen beperkingen, recht op onaantastbaarheid van zijn lichaam”. Deze wet kent uitzonderingen dus wordt er ook gekeken naar mogelijkheden tot verplichting. Of niet vaccineren consequenties moet hebben is nog niet bekend maar tot die tijd moet er gestreefd worden naar meer betrouwbare informatie en goede voorlichtingen. Ook moeten de mensen die zich niet willen laten vaccineren beter geïnformeerd worden. Misschien dat we volgend jaar dan wel de vaccinatiegraad  van 95 procent kunnen bereiken.