Van een haar van Maradona tot de sigarenkoker van Pim Fortuyn: de kracht van relieken is nu te zien in Catharijneconvent

Wat zijn relieken? Waarom worden ze bewonderd en reizen mensen er duizenden kilometers voor af? Bij welke religie horen relieken en wat is de oorsprong ervan? In een unieke tentoonstelling in het Catharijneconvent in Utrecht sta je oog in oog met bijzondere en unieke relieken uit verschillende religies, tijden en culturen.

‘’Museum Catharijneconvent is wereldwijd het eerste museum dat reliekverering laat zien als een universeel en levend fenomeen, cultuur en religie overstijgend. ''

Bij binnenkomst van de tentoonstelling begint een reis aan een ongekende variëteit aan krachtige relieken. Mensen zien topstukken vanuit de hele wereld, de meest bijzondere relieken uit verschillende tijden, culturen en religies. Van relieken zoals: een versierde goudgekleurde kroon met een reliekhouder met een splinter van de doornenkroon van Jezus, zem-zem water uit Mekka, zand en stenen uit het Heilig Land tot aan De ‘Dutch Order’ van prinses Diana.

‘’Museum Catharijneconvent is wereldwijd het eerste museum dat reliekverering laat zien als een universeel en levend fenomeen, cultuur en religie overstijgend. De tentoonstelling laat zien dat relieken meer zijn dan middeleeuws en katholiek: ze zijn ongekend populair en van iedereen.’’ aldus Museum Catharijneconvent over de tentoonstelling.

Het publiek wat er rondloopt is van jong tot oud, mensen zijn er geïnteresseerd en bekijken alles. Een aantal opmerkingen van mensen laten merken dat ze het erg leuk vinden: ‘’Het is wel echt bijzonder, je ziet echt mooie dingen tentoongesteld en er zijn verschillende soorten relieken te zien.’’ Ook beluisteren mensen graag podcasts en bekijken video’s die uitleg geven over het soort reliek. Er heerst een rustgevende sfeer en iedereen heeft de tijd om te kijken naar het bijzondere verhaal wat een reliek heeft.

De sigarenkoker van Pim Fortuyn

Zeven jaar na de moord op politicus Pim Fortuyn in 2002 worden zijn bezittingen geveild. Stichting Museum Rotterdam verwerft onder meer de mahoniehouten sigarenkoker van de excentrieke politicus. Deze mahoniehouten sigarenkoker herinnert ons aan wie Pim Fortuyn voor persoon was. Zijn excentrieke persoonlijkheid en zijn gedachtegoed en houdt de herinnering aan de politieke moord levend. 

Foto: Joyce Hooreman

Altaar met een haar van voetballer Diego Maradona

In een vitrine is een replica gemaakt van het altaar van voetbalheld Diego Maradona. De replica van het altaar bevat een haar van voetballegende Maradona. In een koffiebar in Napels staat de echte versie van het gewijde altaar, met een haarlok van de Argentijnse voetballer. Tijdens een vliegreis in 1990 wist een man een haarlok van Maradona te bemachtigen. De koffiebar waar de haarlok van Maradona wordt tentoongesteld, is uitgegroeid tot een groot bedevaartsoord. Fans komen naar de bar in Napels om zijn relikwie te bewonderen, voor hen is Maradona een halfgod. 

Foto: Joyce Hooreman
Foto: Museum Catharijneconvent

De schoen van Rigardus Rijnhout ‘’De Reus van Rotterdam’’

In een vitrine verderop ligt een gigantische schoen van Rigardus Rijnhout, bijgenaamd de ”Reus van Rotterdam”. Rijnhout (1922-1959) was maar liefst 2,38 meter lang en had schoenmaat 62. ‘Je zult altijd herinnerd worden. Rust zacht lieve Rigardus,’ schrijft de oprichter van de Rigardus Rijnhout Memorial Page op Facebook. In 2011 is een standbeeld ter nagedachtenis aan Rigardus onthuld in de Rotterdamse wijk Het Oude Westen. Verschillende kledingstukken van hem zijn in musea terechtgekomen.

Foto: Joyce Hooreman

Relieken is iets menselijks

‘’Relieken is typisch iets menselijks, het begint al in de oude tijden dat mensen zin geven aan: dingen, gebeurtenissen, plaatsen, momenten, levenssituaties en daar dingen aan verbinden en die bewaren. Je ziet het tot in de huidige tijd, mensen die helemaal niet meer religieus zijn, die doen eigenlijk precies hetzelfde. Want datgene wat belangrijk, waardevol en liefde is in hun leven van: personen, gebeurtenis, ervaringen of reizen. Daarvan nemen ze dingen mee: brieven, aandenken of souvenirs van idolen of van grote musici ’s. Dan is het een soort heilig voorwerp geworden.’’ vertelt Priester Koos Smits, RK Utrecht in een filmdocumentaire over relieken.

Bijzondere persoonlijke verhalen en relieken

Mensen kunnen een boodschap achterlaten op een briefje met hun persoonlijke verhaal is. Waar hechten zij persoonlijk aan, wat is voor hen een kostbaar voorwerp wat ze beschouwen als een reliek. De wand hangt vol met briefjes, er zijn zelfs mensen die van thuis briefje hebbens meenemen met foto’s erbij die hun persoonlijk verhaal. De emoties van de mensen is sterk te proeven in de verhalen, iedere persoonlijk verhaal is bijzonder en uniek.

De handtekening van Marco Borsato

Mirthe Bijkerk: ‘Sinds mijn zesde ben ik ernstig ziek. Toen ik net twintig was, in 2008 ontmoette ik Marco Borsato voor het eerst. Voor een van mijn operaties kreeg ik post van Marco: ‘’Voor Mirthe veel succes!’’ met een handtekening en drie kusjes. De kaart zit altijd in mijn ziekenhuistas. Marco is nu letterlijk altijd bij een ziekenhuisopname. Hij geeft mij kracht. Al is het niet de persoon zelf, maar er is wel iets dat zegt: ‘’Hé, je moet wel iets doen om door te gaan’’, anders dooft het vlammetje snel.’ 

Foto: Joyce Hooreman

De ketting van hondenhaar

Helmie van de Riet ‘Mijn hondje Tikes is nu ruim een jaar geleden overleden. Ik heb vanaf haar puppytijd de haren bewaard en daarvan ballen gevilt. De ketting van haar haren betekent nu heel veel voor mij. Hij moet altijd bij mij in de buurt zijn. Ik heb nog een paar zakjes met haar liggen, maar om daar iets mee te doen, is nu nog emotioneel. Verder koester ik ook nog een boekje van haar leven, een wisseltandje en veren van het eerste beestje dat ze te pakken kreeg.’ 

Foto: Joyce Hooreman

De haarlok van mijn moeder

Yuri van der Linden: ‘Na het overlijden van mijn moeder heb ik voorzichtig een plukje van haar haren afgeknipt. Dit is het enige tastbare dat ik nog van haar heb. De lok heeft ze tot haar dood op haar hoofd gedragen: kun je dichterbij komen? Dit is mijn moeder, dit is ze in feite gewoon geweest. Toen we na haar overlijden naar Engeland gingen, nam ik de haarlok mee. Zo reisde ze toch een beetje met ons mee. Omdat ik haar ook wilde laten voelen dat ze daar geweest was, heb ik één haar in een grote boom vastgemaakt.’

Museum Catharijne Convent

De tentoonstelling Relieken is tot en met 3 februari 2019 te zien in Museum Catharijneconvent aan de Lange Nieuwstraat 38, in Utrecht.