UTRECHT – Wie zijn dat eigenlijk? De mensen die onze stempas in ontvangst nemen en het stemformulier geven om ons vervolgens een prettige dag te wensen? Dat is iets wat Tessa de Geus (tweede van links op de foto) zich een aantal jaar geleden afvroeg toen ze met haar vader naar het stemlokaal ging. Nu zit ze er zelf, al voor de vierde keer op een rij.

Het kan niemand ontgaan zijn: de verkiezingsdag. Na de laatste debatten maakt ook Utrecht zich op om te gaan stemmen. Voor Tessa de Geus is het sinds een aantal jaar vaste prik om te werken in het stemlokaal. Nadat ze er achter kwam dat eigenlijk iedereen zich kan opgeven om in het stemlokaal te werken, was haar nieuwgierigheid gewekt en gaf ze zich op bij de gemeente. Via een online formulier met eigen voorkeuren voor functies en je eigen algemene gegevens, word je al dan niet ingedeeld.

Met het opgeven alleen ben je nog niet direct bevoegd te werken op de verkiezingsdag “Naast een online cursus maak je een online examen die je moet halen om hier te kunnen werken” zo vertelt Tessa. Op de stemdag zelf ben je als medewerker vanaf 07:00 uur aanwezig en blijf je na het sluiten van de stembus, tot dat alle stemmen van het stemlokaal geteld zijn. “Het is een lange maar gezellige dag. Ik vraag soms of bekenden komen stemmen bij het stemlokaal waar ik werk, dat is leuk. De tijd gaat eigenlijk best wel snel”.

Een lange stemdag voor de medewerkers kan natuurlijk vermoeiend zijn, je moet vroeg op en het is een behoorlijk lange zit. Toch is vermoeidheid voor Tessa geen probleem zijn bij het tellen van de stemformulieren “Met het tellen zelf is er sprake van een vast en duidelijk systeem waarbij fouten maken erg moeilijk is. Maar mocht je een foutje maken dan wordt de uitslag daarna nog twee keer gecontroleerd, drie keer controle in totaal dus. Het kan haast niet fout gaan”. De uitslagen worden in verschillende volgordes naar de gemeente gestuurd waardoor eventuele fouten gemakkelijk te achterhalen zijn.

In de tijd dat het stemformulier ingeleverd kan worden komen veel verschillende mensen langs met allerlei verschillende politieke voorkeuren. Om te voorkomen dat er spanningen ontstaan in de stemlokalen zijn er regels opgesteld “In het stemlokaal worden discussies niet toegestaan. Er moet voorkomen worden dat een persoon vlak voor het ‘stem moment’ anderen probeert te beïnvloeden”. Ook Tessa zelf moet op haar woorden letten “Zelf mag ik ook niet vertellen op wie ik stem”. Tessa kan wel vertellen of ze al gestemd heeft “Nog niet. Ik weet al wel welke partij, maar beslis vandaag op welke persoon ik ga stemmen”. Een collega geeft aan al wel gestemd te hebben “Ik zou bang zijn dat ik het op het einde alsnog vergeet!”.