Deze maand mogen we weer richting de stembus. Dit keer om de afgevaardigden voor het Europees parlement te kiezen. Om de Nederlanders wat te helpen bij hun keuze werd afgelopen donderdag het EU-lijsttrekkersdebat gehouden in het Spoorwegmuseum. Tien Europese lijsttrekkers debatteerden over klimaat, democratie, geld en migratie.

Voor de ingang van het Spoorwegmuseum geven de campagnebusjes van de VVD, DENK en de ChristenUnie al aan dat er een politieke gebeurtenis zal plaatsvinden. De mensen stromen langzaam het museum binnen. Jong en oud door elkaar, ongeveer evenveel vrouwen als mannen. Ze lijken over het algemeen hoogopgeleid. Het begint al aardig druk te worden en na wat geklets en kennismakingen worden de bezoekers naar de zaal geroepen. Op de stoelen die bestemd zijn voor het publiek liggen klaar-over bordjes, erg toepasselijk voor het Spoorwegmuseum. Deze zullen later in het debat gebruikt worden, zodat het publiek aan kan geven hoe zij zelf over de stellingen denken. De zaal zit compleet vol en het debatteren kan beginnen.

Het publiek wordt welkom geheten door Hans Oosters, commissaris van de Koning in de provincie Utrecht. ‘Ik nodig de lijsttrekkers uit om u te informeren en inspireren’, zegt hij. Hij kondigt Elisabeth van den Hoogen aan, de moderator van het debat. Zij vertelt het publiek hoe de avond zal verlopen en wat de stellingen zijn.

Het debatteren kan beginnen en het gaat er meteen fel aan toe. De eerste stelling gaat over de klimaatproblematiek, waar Malik Azmani (VVD) en Arnout Hoekstra (SP) met elkaar over in debat gaan. De SP wil van kerncentrales af, hier is de VVD niet tegen omdat het volgens de partij juist schoon en relatief goedkoop is. Na het debat tussen de twee mannen heeft de rest van de partijen de kans om erop te reageren. Derk Jan Eppink (Forum voor Democratie) geeft kritiek op de twee mannen: ‘Wat de heren doen is u opzadelen met kosten’. In het publiek zijn de meningen minder verdeeld. Na de vraag aan het publiek van de moderator om de bordjes omhoog te houden, zijn de meeste bordjes groen gekleurd. Het publiek is het eens met de eerste stelling. De lijsttrekkers lachen om de bordjes die het publiek braaf omhoog houdt en Azmani en Hoekstra, die net nog zo fel in debat waren, geven elkaar een knipoog en een stevige handdruk.

Na een luchtig einde, komen Esther de Lange (CDA), Toine Manders (50PLUS) en Marcel de Graaff (PVV) tegenover elkaar te staan. Ze debatteren over Brexit en de Europese begroting. De standpunten zijn aardig verdeeld en er volgt een verhit debat, al komt er geen duidelijk antwoord op de vraag. De Lange zegt dat Nederland het tekort niet moet gaan compenseren en de Graaff is over het algemeen negatief over de EU: ‘Nederland zou het best helemaal uit de EU kunnen stappen.’ Manders praat zo positief over de EU dat de moderator er een opmerking over maakt: ‘Volgens mij wordt u een beetje verliefd op Europa.’ Waarop Manders reageert: ‘Daar ben ik al verliefd op.’ Er klinkt gelach uit de zaal en het is vervolgens weer tijd voor het publiek om hun bordjes te laten zien. Dit keer kleurt de zaal in meerderheid rood.

Als er een live verbinding volgt met het debat in Brussel, waar Belgische lijstrekkers doormiddel van dezelfde stellingen aan het debatteren zijn, merkt de moderator op dat het net op het Songfestival lijkt. De toon is gezet en na deze korte onderbreking kan het debatteren weer verder gaan. Sophie in ’t Veld (D66) en Derk Jan Eppink (Forum voor Democratie) gaan samen in debat over democratie. In ’t Veld is optimistisch en weet haar argumenten goed te verwoorden. ‘Als je staat voor gelijkheid moet je niet op het Forum voor Democratie stemmen’, zegt ze richting het publiek. Uit de zaal klinkt opnieuw gelach en het lijkt alsof Eppink daardoor van zijn stuk is gebracht. Als hij nog een minuut krijgt om wat te zeggen wijst hij dit af en zegt hij stotterend dat het niet hoeft.

Dan is het klapstuk aan de beurt, migratie. Ayhan Tonca (DENK), Peter van Dalen (CU/SGP) en Anja Hazenkamp (Partij voor de Dieren) staan nu tegenover elkaar. Van Dalen zegt dat we geen migratie van buiten Europa nodig hebben en dat we beter kunnen investeren in Afrika, zodat de mensen daar een toekomst krijgen. Daar is Hazenkamp het niet mee eens: ‘We moeten kijken hoe we mensen kunnen helpen. Wij zorgen met het winnen van grondstoffen immers voor tekorten in andere werelddelen.’ Tonca heeft geen problemen met migratie, ‘ik vind het opkomen van rechts-extremisten in Europa pas echt een groot gevaar’, zegt hij.