UTRECHT – Een stroom mensen loopt de Stadsschouwburg binnen, deuren worden opengedaan door mannen in chique kleding. De kaartjes worden gecontroleerd, drankjes worden ingeschonken en er wordt wat gekletst. Maar niet veel later wordt het langzaam stil en gaat de zaal open.

Het is 4 mei 2017, Dodenherdenking. Vanavond wordt, net als ieder jaar op deze dag, om acht uur ’s avonds twee minuten stilte gehouden. Om half negen wordt in de Stadsschouwburg in Utrecht, onder leiding van Linda Bosch, de voorstelling ‘Buiten Bereik’ gespeeld. Dit in samenwerking met Theater Utrecht en DOX.

De kinderen komen achter het doek vandaan en lopen de zaal in. Zij dragen kleding uit de tijd van 1940. Meisjes in lange rokken met nette schoentjes en jongens in keurige overhemden, korte broeken en lange kousen. De zaal zit vol, de lange rij aan stoelen is bezet en veel mensen staan. Er wordt besproken wat er precies herdacht wordt, wat je moet denken en of deze gedachtes goed of slecht zijn. De kinderen staan achter elkaar en sluiten de korte scène af: “Vandaag herdenken wij, hier in Utrecht, op De Dam in Amsterdam, in Amersfoort, in Den Haag, maar ook thuis op de bank.”

De voorstelling Buiten Bereik gaat over het verhaal van ouderen die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt. Jongeren uit Utrecht zijn op zoek gegaan naar deze ouderen en hebben verschillende vragen gesteld over hoe het nieuws in die tijd hun blik op de wereld veranderde. Ieder kind, met zijn tweeën of alleen, speelt deze verhalen vanavond na. Niet alleen verhalen van mensen uit Nederland, maar ook uit Marokko en Suriname.

De zaal stroomt langzaam leeg, de groepen worden verdeeld en de wandeling begint. Linda leidt de groep. Zij draagt een speaker die verhalen afspeelt uit de Tweede Wereldoorlog en slaat rechtsaf, de wijk Wittevrouwen in. Iets verderop staat een meisje stokstijf stil en begint haar verhaal. “Ik moet veertien kilometer lopen, mijn vader wil sigaretten en drop. Ik loop en ik loop en ik loop, ik ben er. Ik haal de gulden uit mijn zak en betaal, ik loop naar buiten. Ik loop, ik loop en dan: Duitsers. Ik word staande gehouden en moet mijn zakken legen. Ik haal de sigaretten uit mijn zak en mag doorlopen. Eenmaal thuis vertel ik dat ik staande ben gehouden. Ik krijg een twijfelende blik. Ik zeg dat ik alles heb geleegd. Nog een twijfelende blik. Dan leeg ik mijn zakken en deel de drop.” Het meisje loopt weg en blijft dan weer stokstijf stil staan.

“Het concept dat je jongeren met ouderen laat praten over de Tweede Wereldoorlog is een vast concept van Theater na de Dam”, vertelt Linda Bosch. “Als regisseur vraag je dan of je met dit concept een voorstelling kan maken. Als thematiek was ik net bezig met het gedoe van de Telegraaf over de vluchtelingenstroom en dat heeft alles met media en beeldvorming te maken. Zo ben ik gaan kijken hoe dat zat in de Tweede Wereldoorlog.”

Verderop in de buurt staat op elke hoek wel een kind of kinderen met een verhaal van een oudere en in sommige straten zijn er teksten, in het wit geschreven, die betrekking hebben op de verhalen. De wandeling eindigt in de Stadsschouwburg, waar de eindscène door de kinderen wordt gespeeld. “De regisseur is mijn theaterdocent op de UCK en ze vroeg aan mij of ik mee wilde doen en dat wilde ik heel graag”, vertelt Melda, een van de speelsters van Buiten Bereik. “Het spelen vind ik gewoon heel leuk. Als je speelt met een groep die dat ook vindt en dan óók nog eens wat leert over de Tweede Wereldoorlog, dat is interessant.”