UTRECHT – Het geruis van de wind en hier en daar wat geroezemoes klinkt over de Zero Footprint Campus. De geur van hout overheerst ook: de geur van recycling. Van 1 tot en met 24 juni werken hier kunstenaars en wetenschappers samen om onderzoek te doen waarbij duurzaamheid en milieu centraal staan.

“Welkom bij de Zero Footprint Campus”, zegt projectcoördinator Gary Sheikkariem. “Bij de Zero Footprint Campus willen we stimuleren dat kunstenaars en wetenschappers kennis uitwisselen en hier samenkomen om onderzoek te doen. Niet de uitkomst van het onderzoek, maar het onderzoeken zelf staat centraal, ook al leidt het soms tot niets: vandaar onze slogan: “dit leidt tot niets”.” Sheikkariem leidt de bezoekers rond over de campus. Hij loopt in de richting van de Juice Bar, waar initiatiefnemers Guido Marsille en Alexander Prinsen al klaarstaan om de bezoekers te ontvangen.

De Juicebar, oftewel de Zero Waste Juicebar, is een initiatief waarbij recycling de sleutel is. Marsille en Prinsen wilden onderzoeken hoe ze de campus schoon konden houden met lokale middelen. Ze kwamen tot de conclusie dat het aantal sapjesbarren niet aan te slepen zijn bij het Utrecht Science Park en ze merkten op dat de sinaasappelschillen massaal werden weggegooid. “Ooit hebben we sinaasappelschillen bestempeld als afval, maar eigenlijk is het 50 procent van het product. We moeten de sinaasappelschil meer zien als een product op zich”, vertelt Marsille. “Ook denk ik dat we nog veel meer kunnen doen met de natuur.” De sinaasappelschillen worden omgevormd tot schoonmaakmiddelen en zijn op die manier toch nog bruikbaar. Het schoonmaakmiddel wordt ondertussen onder de bezoekers doorgegeven om te ruiken.

Bij de Zero Footprint Campus doen twaalf kunstenaars op artistieke wijze onderzoek naar hoe steden en inwoners gezond kunnen blijven. Ze doen dit ieder op hun eigen manier en putten inspiratie uit verschillende bronnen, waaronder afval, dieren, boeken en uitvindingen. Een jaar lang hebben de kunstenaars de tijd om onderzoek te doen naar de mogelijkheden van een Zero Footprint Campus. Gedurende deze periode werken de kunstenaars samen met deskundigen van de Universiteit Utrecht en van de Hogeschool Utrecht.

Middenin het grasveld bij de Campus staat een felgroen, houten huisje. “Dit is de Spacekeet van Roel”, legt Sheikkariem uit. “In dit huisje worden satellieten in beeld gebracht. Oh, daar heb je hem.” Hij wijst naar Roel Roscam, die middenin het weiland staat en richting het groene huisje loopt. “We willen straks ook voor Wi-Fi zorgen, zodat de mensen de satellietbeelden ook op hun telefoon kunnen bewonderen”, aldus Roscam. “Mensen denken vaak dat satellieten heel ver weg zijn, maar eigenlijk zijn ze heel dichtbij. Door de beelden in de Spacekeet worden deze satellieten opeens heel behapbaar en concreet.”

Naast de Spacekeet, zijn er nog talloze andere werken en onderzoeken van verschillende kunstenaren te bewonderen. Zo ook ‘The Human Power Plant’. Verschillende obstakels staan opgesteld middenin het grasveld. “Jullie mogen het wel even proberen”, stelt Sheikkariem voor. Algauw proberen twee bezoekers verheugd een van de apparaten uit en niet veel later stroomt er water in de jacuzzi. De apparaten komen enkel in beweging door menselijke spierkracht. Kunstenaren Melle Smets en Kris de Decker willen met ‘The Human Power Plant’ onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om energie te wekken met enkel menselijke kracht. Een concreet idee is een studentenhotel waarbij de studenten zelf moeten fitnessen om bijvoorbeeld een warme douche te kunnen bewerkstelligen. Ook bij dit onderzoek staat het onderzoeken zelf centraal en zijn Smets en de Decker constant bezig met het verbeteren en scherpstellen van hun ideeën.

Kunstenaren Melle Smets en Cynthia Hathaway hebben er daarnaast dit jaar voor gezorgd dat er ook aandacht is voor de aanpak van de kunstenaar, in plaats van voor enkel een wetenschappelijke benadering. Ze introduceren hiermee een nieuw departement, namelijk het Departement of Search. Deze naam is bewust gekozen, omdat ‘Search’ in plaats van ‘Research’ centraal staat bij de Zero Footprint Campus. Uitgangspunt is dan ook om niet simpelweg kennis op te doen en dit vervolgens te ‘bezitten’, maar juist om deze kennis te gebruiken met het oog op de toekomst en in te zetten voor duurzaamheid en milieu. Als blijk van waardering laten alle bezoekers tot slot een berichtje achter in het gastenboek, waar ze ook eventuele ideeën mogen uiten. Juist die ideeën staan immers centraal bij de Zero Footprint Campus, zowel die van kunstenaars als wetenschappers.