Bij Blackbird, een vintage ogend cafe op de Oudegracht, ontmoet ik Francisca Gelderman
(26 jaar). Ze is net klaar met haar studie Biomedical Engineering. Ook is ze een paar maanden geleden naar Utrecht Centrum verhuist en daarbij heeft ze zich ingeschreven bij de jongerenafdeling van GroenLinks DWARS. Ze gaat geregeld naar borrels en zwengelt graag discussies aan, voornamelijk over het klimaat. Dit is dan ook een hoge prioriteit op haar lijstje, want jongeren zijn eenmaal de toekomst. Maar wat vindt een adolescent eigenlijk van het Utrechtse klimaatbeleid? Dat bespreken we onder het mom van een cappuccino met sojamelk.

Francisca Gelderman, 26 jaar
Foto: Mila Rozestraten

Voor het interview heb ik je een samenvatting opgestuurd van het klimaatbeleid van Utrecht. Hierin stond onder andere dat de stad in 2030 alleen nog maar auto’s zonder uitstoot heeft rijden, dat het groene rondje langs de singel af komt, dat er meer fietspaden komen en meer parkeerplaatsen voor auto’s weg gaan. Utrecht wil koploper zijn in duurzame veranderingen. Was je daar al bekend mee?

Nee helemaal niet zelfs, ik woon natuurlijk pas in Utrecht maar heb altijd al moeite gehad met het vinden van regionale en lokale regelgeving. Toen ik bijvoorbeeld nog in Rotterdam woonde probeerde ik de standpunten voor klimaat en milieu te vinden van verschillende partijen maar ik kon het eigenlijk heel moeilijk vinden. Er was wel een stemwijzer, maar wat ze precies van plan waren was nergens te vinden. Het is een gemiste kans voor hen. Als GroenLinks een klein stukje op de voorpagina van hun site zouden zetten met wat ze voor welke stad willen wordt het voor de kiezer veel makkelijker.

Utrecht heeft een klimaatbeleid zodat zij koploper zijn als het gaat om duurzame steden in Nederland. Zie jij concrete plannen in het klimaatbeleid van Utrecht waardoor we echt duurzamer omgaan met de stad?

De plannen die de stad heeft gemaakt zijn opzicht een goed idee, alleen vind ik ze niet ver genoeg denkend. Utrecht probeert in het centrum auto’s te mijden maar in Groningen rijden er bijvoorbeeld helemaal geen auto’s meer in de binnenstad. Die zijn veel ruimdenkender want die zijn wel bezig met hoe ze dat oplossen voor ouderen die slecht ter been zijn. Dat valt niet onder klimaat, maar is wel een sociaal gevolg waar je ook over na moet denken als stad. Ik vind het dus een positief idee en een mooi ideaal waar we met z’n alle aan kunnen werken en wat zeker gehandhaafd kan worden als iedereen een steentje bijdraagt. Er moet alleen wel beter nagedacht worden over de uitvoering op langer termijn. 

Ben je zelf bewust bezig met duurzaam leven?

Ja, ik ben vooral bezig met zelf duurzaam leven in plaats van te kijken wat er allemaal gedaan kan worden aan beleid. Ik ben veganist, probeer dingen te vermijden die milieubelastend zijn zoals palmolie en koop mijn groente en fruit van lokale boeren rondom Utrecht. Zoals Houten waar ik helemaal naar toe fiets om een pompoen bij de boer te halen. Verder heb ik geen auto en probeer ik dus overal naartoe te fietsen, lukt dat niet dan ga ik met de trein. Maar een veel groter gedeelte van de milieu impact dat is de industrie zoals de bio-industrie en fabrieken. Dat is ook de reden dat ik politiek actief ben, want alleen op die manier kan ik ook op dat gebied invloed uitoefenen. Stel dat heel Nederland stopt met het maken en gebruiken van plastic tasjes, dan zou er al zoveel minder co2 uitstoot zijn.

Heb je het gevoel dat adolescenten in Utrecht bezig zijn met duurzaamheid en milieubewust leven?

Jazeker. De mensen om mij heen zijn daar heel erg mee bezig, en natuurlijk zit ik in m’n eigen bubbel, maar ook bij de jongerenafdeling van de VVD in Utrecht willen ze heel graag dat die doelen behaald worden. Daar staat klimaat ook op de prioriteitenlijst. 

jongeren zijn natuurlijk veel idealistischer. Kijk maar naar onze ouders die protesteerde vroeger de longen uit hun lijf en nu zitten zij keurig in het Nederlandse politieke systeem. Dat is ook een risico voor onze generatie maar ik ben wel hoopvol, ik hoop dan ook dat jongeren in deze maatschappij meer ruimte krijgen om over klimaat na te denken. 

Jij bent de toekomst, ben je soms bang voor hoe die eruit gaat zien als wij de aarde op deze manier blijven gebruiken?

Ik ben heel erg bang dat het spectaculair mis gaat. Er wordt nu heel veel brand geroepen maar voordat je iets kan veranderen duurt dat altijd even, en dan is het te laat. iedereen merkt nu al dat het de klimaatveranderingen natuurrampen tot gevolg hebben en in Nederland hebben we het probleem dat de waterspiegel gigantisch gaat stijgen. 

Dat zijn natuurlijke grote dingen maar in Nederland verdwijnen bijen bijvoorbeeld. Dat is toch een belangrijk voor het ecosysteem. Daar ben ik best pessimistisch over, want zodra er een probleem over klimaat instaat steken mensen hun kop in het zand. Hierdoor ben ik ook echt gaan twijfelen over kinderen omdat ik niet weet in wat voor wereld die dan zouden moeten leven. Mensen zijn ook heel vervuilend. 

Jongeren wonen voornamelijk in de stad zoals Utrecht, denk je dat hun beeld van het milieu daardoor is veranderd?

Zeker als je buiten de stad komt kan je sneller de verschillen zien, en ook de impact die een stad heeft. In steden heb je veel minder biodiversiteit kijk bijvoorbeeld naar vogels, in de stad heb je duiven en merels maar op de heiden is er zoveel meer. Daarom denk ik juist dat jongeren in de stad er nog eens bewuster van zijn. In mijn omgeving zie ik ook dat vrienden uit de stad veel bewuster met het milieu bezig zijn. Vooral in Utrecht omdat het hier ook echt wordt gestimuleerd door bijvoorbeeld de universiteit of DWARS Utrecht. 

 Als het gaat om heel Nederland, het klimaatverbond, is Utrecht hard bezig. Heeft GroenLinks hier veel zeggenschap in gehad.

Ja, GroenLinks en ook Partij van de Dieren. Zij zijn heel goed in het maken van prioriteiten en andere partijen daar ook bij betrekken, zoals D66. Tegenwoordig hebben mensen zelf meer invloed op de regering door bijvoorbeeld ook social media. Maar ook zoals stichting Urgenda die druk uitoefende op de regering omdat die de klimaat verplichtingen van het akkoord niet wilden nakomen. Zij hebben een rechtszaak aangespannen zodat de regering die doelen wel moest behalen. Dat komt mede doordat jongeren weten hoe ze de regering moeten bereiken en hoe je in de media kan komen. GroenLinks heeft ook zeker druk kunnen uitoefenen op het regeerakkoord, eveneens als het klimaatakkoord van Parijs. 

Wat voor gevolg heeft het als bijvoorbeeld een stad uit het akkoord zou stappen, zoals Trump heeft gedaan met het klimaatakkoord in Parijs?

Dat zou een enorm effect kunnen hebben. Als bijvoorbeeld Rotterdam eruit zou stappen, dan zou Utrecht er ook uit kunnen stappen en word het een dominospel. Toch denk ik ook dat een vereniging of stichting dan weer opstaat en een rechtszaak aanspant zoals stichting Urgenda ook heeft gedaan tegen de regering. Ik hoop dat mensen dat altijd blijven doen. Dit kan het begin zijn van een beweging die op deze manier moet strijden voor een beter klimaat in Nederland. 

Heb je het gevoel alsof de stem van de jongeren van DWARS wordt gehoord bij beslissingen over klimaat bij GroenLinks?

Er is goed contact tussen DWARS en GroenLinks er is bijvoorbeeld ook heel veel doorstroom. Dat komt mede doordat er paar keer per jaar een weekend is waar de ruimte wordt gegeven voor DWARS en GroenLinks om te discussiëren over bepaalde onderwerpen of te praten over oplossingen. Klimaat staat bij DWARS ook hoog op de prioriteitenlijst evenals GroenLinks dat heeft. Ook voert DWARS natuurlijk campagne voor GroenLinks en zijn ze er heel bewust van dat hun jongerenafdeling de toekomst is. 

Vorige week 10 oktober was de dag van de duurzaamheid ben je daar bewust actief mee geweest en was je op de hoogte gehouden door GroenLinks dat deze dag gehouden zou worden?

Ik ben zelf niet heel actief op social media dus het kan zijn dat ze er iets over gepost hebben maar ik was er eigenlijk niet van op de hoogte. Zelf ben ik er elke dag mee bezig, milieu is 365 dagen van het jaar belangrijk. Dat ervaren andere jongeren bij DWARS ook, daarom was het ook goed geweest als zij deze dag hadden gebruikt om de wereld te helpen met ideeën over wat je op zo’n dag allemaal kan doen. Zoals een dag geen vlees eten of een keer de auto te laten staan en met de fiets of het ov naar je werk gaan. 

Welke aanpassing zou jij willen maken aan het beleid zodat jij een veilige toekomst tegemoet gaat? 

Ik ben er principieel tegen om mensen zware lasten op te leggen. Maar ik zou het goed vinden als er wat normen zouden veranderen, zoals hoe vervuilend de industrie rondom Utrecht is, en wat er daar aan veranderd kan worden. Ook kan het beleid aangescherpt worden op bijvoorbeeld regelgeving van bedrijven. Want die kunnen het verschil echt maken. Ook is het interessant om na te denken over de luchtkwaliteit, hoe kan Utrecht die verbeteren? Persoonlijk denk ik dat openbaar vervoer meer gestimuleerd kan worden en kunnen er bijvoorbeeld subsidies gegeven kunnen worden om elektrisch te rijden.

Francisca  is maandelijks te vinden bij de borrels van GroenLinks, ze zal altijd de wereld willen verbeteren. Klimaat blijft een hele hoge prioriteit en door te praten met andere generatie genoten hoopt ze dat dit voor iedereen gaat gelden.