Honderdduizenden Nederlandse moslims doen dit jaar weer mee aan de ramadan. De hele dag wordt er dan niet gegeten of gedronken. Pas na zonsondergang komt het avondeten op tafel en word het vasten verbroken, de zogenaamde iftar. Hoewel de iftar vaak binnen persoonlijke kringen wordt gedaan zijn er in Utrecht ook verschillende plekken waar moslims en niet-moslims na zonsondergang samen kunnen komen om het vasten te breken. Zo organiseerde WelnU maandagavond een Iftar in het Huis van Vrede waar je iedereen kon aanschuiven. 

Wanneer ik het Het Huis van de Vrede rond half tien binnenloop, is het al behoorlijk druk. De taallessen die de organisatie WelnU organiseert, zijn net afgelopen en veel van de cursisten en vrijwilligers blijven voor de iftar. Samen met de mensen die speciaal voor het eten komen, zijn het rond de zestig man. Een behoorlijke groep mensen en een leuke vermenging van leeftijden en culturen. Terwijl de tafels worden klaargezet, staan anderen wat te praten. Veel mensen kennen elkaar al van de taallessen, maar geen connecties hebben betekende niet dat je alleen hoeft te staan. Buitenstaander zijn, bleek voor veel mensen juist een aanleiding om een praatje te gaan maken en ik werd hartelijk in de groep opgenomen.

Als ik Annika zie, bestuurslid van WelnU, heet ze me welkom. Annika is al een paar jaar vrijwilliger en sinds afgelopen jaar ook bestuurslid bij de organisatie. WelnU is een Utrechtse organisatie die Nederlandse taallessen geeft aan vluchtelingen die in Utrecht wonen. Annika legt mij uit, dat ze geloven dat integratie vanaf dag één moet beginnen. Taal is hierbij essentieel. “Integratie kan niet zonder sociaal contact.” verduidelijkt ze mij. Vanuit dit idee organiseren zei twee keer per week een taalles voor mensen die daar behoefte aan hebben.  En daarnaast proberen ze evenementen te organiseren die de verschillende groepen met elkaar in verbinding brengen. Deze iftar is daar een voorbeeld van. Volgens Annika hoeft het trouwens tijdens de iftar niet alleen over geloof te gaan. “Als mensen gewoon gezellig met elkaar aan tafel te zitten en praten over hun passies, is het ook goed. Het moet ontspannen blijven’, zegt ze.

Wanneer de tafels klaar staan komen langzaam de schalen eten tevoorschijn. De vrijwilligers van de organisatie hebben gekookt, maar veel mensen hebben ook zelf iets gemaakt en meegebracht. Het is zo veel dat het maar net op de tafels past. Het is een kleurrijk aanzicht en de geuren die vrijkomen beloven veel goeds. Iets na tienen begint de iftar. Dan is in Nederland de zon helemaal onder. Het vasten wordt traditioneel onderbroken met een oneven aantal dadels en een glas melk. Daarna vormt zich een rij en kan het eten beginnen.

Wanneer ik in de rij sta voor het eten spreek ik met een man die voor zijn tweede ronde gaat. Hij doet in tegenstelling tot mij ieder jaar de ramadan en wanneer ik hem vraag wat hij van de bijeenkomst vindt, ontstaat er een interessant gesprek. Hij vertelt mij dat de ramadan traditioneel een maand is van bezinning en reflectie, maar steeds vaker ook van ontmoeting en dialoog. Hij benoemt, dat hij het mooi vindt om dit dialoog ook met mensen buiten zijn eigen kring en cultuur te voeren, om zo van elkaar te kunnen leren. Dat vindt hij het leukste van de avond.

Aangekomen bij de tafel is de keuze mij te rijk. Van Afghaanse soep, Hollandse aardbeien en veel ander eten wat ik nog niet ken, maar graag zou willen proeven. Uiteindelijk ga ik met mijn volle bordje aan een van de lange tafels zitten. Het is leuk om te zien hoe de mensen zich vermengen. Hoewel sommige mensen met hun familie zijn gekomen zit bijna niemand in groepjes. Mensen lijken het juist leuk te vinden om anderen te leren kennen. En door het herhaaldelijke heen en weer lopen voor een volgende ronde eten zit je telkens weer naast een ander.

Ilham, Utrechste studente, doet al jaren mee aan de ramadan. Voor haar is het naast een diepere verbinding tot geloof, ook een moment waarop ze dankbaar mag zijn voor alles wat ze heeft. “Het is niet vanzelfsprekend dat je drie keer per dag een bord eten op tafel hebt. Ramadan is voor mij ook een tijd om dáár bij stil te staan. Als ik dan na zonsondergang, omringt door vrienden of familie een bord eten voorgeschoteld krijg, geniet ik er extra van.” Volgens haar is een gezamenlijke iftar daarom ook een mooi moment om samen te praten over waar je dankbaar voor bent en wat je doelen zijn. “Daarom lijkt het me ook als je geen moslim bent, bijzonder om mee te doen aan een iftar. Samen te praten over waar je dankbaar voor bent, is ook los van religie een mooi iets.”

Rond elf uur zijn de meeste mensen uitgegeten en na nog een kopje koffie begint langzaam het opruimen. Sommigen gaan naar huis maar de meeste mensen blijven om samen op te ruimen en de afwas te doen. Die ondanks de vele helpende handen toch nog best lang duurde. Uiteindelijk stapte ik bijna een uur later het Huis van Vrede uit. Terugblikkend, op een mooie avond vol lekker eten en vooral veel boeiende gesprekken. Ik moest denken aan wat de man uit de rij eerder op de avond tegen mij had gezegd. En realiseerde me hoe mooi het is om van elkaar te kunnen leren.